Conde-Pumpido percibe "reticencia" a reforzar as competencias do Consultivo e propón que revise leis e contratacións

Advirte do risco dunha "democracia executiva" ou que "careza de controis" si se suprimen órganos "só para aforrar"

Apunta que "normalmente son obrigatorias" as maiorías fixadas por lei estatal, aínda que sobre a fusión de Oza e Cesuras decidirase en mayo

SANTIAGO DE COMPOSTELA, 19 May. (EUROPA PRESS) -

A presidenta do Consello Consultivo, María Teresa Conde-Pumpido, lamenta que este órgano de asesoramento xurídico non sexa "máis utilizado" en Galicia e cre que "hai certa reticencia" a reforzar a súa autoridade con atribucións como ditaminar sobre as leis, asesorar ante conflitos de competencias entre o Estado e a Comunidade Autónoma ou exercer como tribunal nas cuestións de contratación administrativa.

Nunha entrevista concedida a Europa Press, Conde-Pumpido, que leva desde marzo de 2008 á fronte do Consello Consultivo, subliña que "hai aspectos nos cales se podería utilizar máis". "Quizais porque cren que chega co control que se fai e hai certa reticencia a avanzar por si acaso", responde ao ser preguntada sobre a razón pola cal non se reforzaron as competencias deste órgano, que en Galicia arrincou o seu traballo en 1996.

Aínda que defende aumentar as atribucións do Consultivo, rexeita que os seus dictames deban ter carácter vinculante porque cre que sería "moi perigoso", posto que "a quen elixiu a sociedade é ao Executivo". "Si discrepan do dictame e o queren facer doutro xeito, daquela o goberno xa responde ante os electores e se cabe, ante os tribunais, que lle poderán dicir se tiña ou non razón", sostén.

Este segundo suposto foi no que se situou o decreto do plurilingüismo, no cal a Xunta non seguiu o dictame do Consultivo, pero o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia deulle "a razón" nos reparos que puxera. "Normalmente son asuntos nos que existe máis compromiso político ou máis compromiso de recorte de gasto", sinala sobre os casos nos que a administración non acatou o pronunciamiento do Consultivo, aínda que minimiza o seu impacto real, xa que só representan o catro por cento do total.

CONTROL EN DEMOCRACIA

En calquera caso, defende a importancia do labor de "control da actuación administrativa" que exerce o Consultivo "para que funcione mellor" e resalta, precisamente, que "a idea de democracia leva implícita a idea de control". "Unha democracia sen control non é realmente unha democracia porque, efectivamente, tes que desconfiar si vai funcionar ben ou mal", expón.

Por conseguinte, advirte do risco de que se acabe impoñendo "unha democracia executiva" ou que "careza de controis" si se empezan a suprimir órganos "só para aforrar". "Si a democracia é como un tecido que está un pouco vello e que se está deshilachando, hai que ter moito coidado si empezas a tirar e a sacar fíos, porque se cadra desfás toda a trama. Podes sacar fíos a condición de que saibas como vas coser despois", exemplifica.

Así, reclama que as decisións se adopten tras realizar "toda unha análise" sobre diversas variables para determinar "si non serven estes controis, como deben ser entón os que debe haber". Tamén advirte que "hai que ter coidado" cando se poñen en cuestión órganos como o Consello Económico e Social ou o Consello Galego de Relacións Laborais, porque "a parte de participación dos cidadáns na democracia ten que ir sempre avanzando".

"Somos unha democracia representativa, pero si temos neste momento algún risco maior é pasar a ser unha democracia executiva, é dicir, unha democracia na que prácticamente todo se faga por real decreto, na que se cadra non haxa controis. Iso é máis perigoso", alerta tras recordar que a Constitución di que os cidadáns, ademais de a través dos seus representantes, deben participar doutros xeitos.

Por iso, móstrase "preocupada" porque "existe o risco" de que se laminen sistemas de representación ou de control "só sobre a base do aforro, sen pensar polo que se pode substituír", máxime nun momento no que este tipo de mensaxes "cala" nos cidadáns. "Sempre existe o risco de que un pense que non necesita control ou que basta con outro tipo de controis a posteriori que xa chegarán, como pode ser o xudicial", avisa.

Esa mesma "discusión a fondo" é a que bota en falta noutras materias como a redución do número de deputados na Cámara galega que impulsa o PP, que aínda que recoñece que estaría dentro da horquilla que marca o Estatuto, puntualiza que debe estudarse "en que pode afectar á representatividade non só dos partidos, senón tamén das zonas" dunha comunidade cunha poboación "tremendamente diseminada". "Gustaríame un debate sobre si é eficaz, que necesidades satisfai, como afecta á representatividade, máis aló do aforro", apunta.

FUSIÓN E OZA E CESURAS

Un dos dictames que ten pendente o Consello Consultivo é sobre o proceso de fusión emprendido polos concellos coruñeses de Oza dos Ríos e Cesuras, que levará ao pleno do próximo 29 de maio. O punto básico sobre o que deberá discernir é si, para acometer a fusión, é suficiente coa maioría absoluta da que dispón o PP en ambos municipios, como sinala a lei estatal de bases de réxime local, ou si é preciso unha maioría reforzada de dous terzos dos edís en cada concello, como estipula a lei galega de administración local.

No caso de Cesuras incumpliríase o requisito da maioría reforzada, posto que o PP ten 7 dos 11 edís e a oposición rexeita a fusión. Respecto diso, Conde-Pumpido indica que "en xeral, cando a lei estatal marca maiorías ou marca criterios, normalmente son obrigatorios".

"Noutras cousas se cadra non, porque ti tes a túa propia autonomía para desenvolver cousas, pero como idea xeral, normalmente cando a lei estatal marca criterios que son base, é dicir que obrigan a todo", avanzou, aínda que puntualizou que será o ponente neste caso o que realice unha primeira aproximación á cuestión para decidir no plenario de finais de mes.

Á marxe da decisión do Consultivo, Conde-Pumpido admite o problema de seguridade xurídica do que adoece o proceso entre Oza e Cesuras, a primeira fusión en Galicia en 40 anos, porque existe "a posibilidade de impugnación" dos acordos. "Sexa cal for a decisión, os que estean disconformes, poden recorrer", afirma ao indicar que habería "moitísima máis seguridade si se tivera reformado a lei autonómica" e se "privase dese obxecto de debate".

FUTURO

A só un ano de que conclúa o seu primeiro mandato á fronte do Consultivo, Conde-Pumpido ve como "unha opción estupenda" volver ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e non optar á reelección no cargo para o cal foi elixida cando aínda a Xunta estaba presidida por Emilio Pérez Touriño. "Seis anos permítenme seguir manténdome ao día das reformas, pero se cadra 12 anos faríano moi difícil. E á fin e ao cabo, é a miña profesión", indica sobre a súa reincorporación á xudicatura.

A que foi a primeira muller en presidir o Consello Consultivo de Galicia ve que a conxuntura actual, na que todo se centra na economía", está levando a que "ás veces outros valores se desatendan" e o da igualdade é un deles. "Sempre hai que estar empuxando, porque si non fácilmente se esquece. Cando escasean os postos de traballo, hai unha certa tendencia a tratar de facer que as mulleres volvan ao ámbito doméstico", lamenta ao responder cun "sí" á pregunta de si percibe riscos para a democracia paritaria.