Uns 225.000 traballadores galegos corren o risco de quedarse sen convenio colectivo polo fin da ultraactividade

SANTIAGO DE COMPOSTELA, 19 May. (EUROPA PRESS) -

Uns 225.000 traballadores galegos corren o risco de quedarse sen convenio colectivo pola supresión o próximo xullo da chamada ultraactividade, unha vía que supón manter a vixencia destes acordos laborais durante o prazo en que se negocian os novos.

A reforma laboral aprobada o ano pasado establece que, transcorrido un ano sen acordo na negociación, o convenio decae. As cifras do Consello Galego de Relacións Laborais, ás que tivo acceso Europa Press, indican que actualmente existen en Galicia 845 convenios colectivos, dos que 687 terminaron a súa vixencia o 31 de decembro de 2012 ou en anos anteriores.

Dentro destes 687, foron denunciados --procedemento para solicitar a revisión dos convenios vencidos-- un total de 322, polo que caducarán o 7 de xullo ou ao cumprirse un ano desde a denuncia, si non hai antes un acordo ou pacto en contrario.

A data do 7 de xullo é o límite para os convenios que foron denunciados antes da entrada en vigor da reforma laboral (o 6 de xullo de 2012), mentres que os denunciados despois irán decaendo posteriormente, cando se cumpra un ano.

Deste xeito, conclúe o Consello de Relacións Laborais, 322 convenios colectivos "atópanse en situación de risco pola supresión da ultraactividade" e afectan a 225.000 persoas traballadoras en Galicia.

Ademais, 81 convenios terminan a súa vixencia o 31 de decembro de 2013 e, no caso de ser denunciados, caducarían un ano despois. Con todo, os principais sindicatos de clase --UGT, CC.OO. e CIG-- din que as cifras son difíciles de calcular e argumentan que varían segundo interprétese que as cláusulas para prorrogar os convenios asinadas antes da reforma laboral son válidas despois de que esta entre en vigor ou non.

O secretario de Relacións Laborais da CIG, Antolín Alcántara, di que "jurídicamente" non ten dúbidas de que as cláusulas anteriores á lei son válidas e estima que desde agora ata final de ano perigan convenios que afectan a uns 30.000 traballadores, aínda que eleva a cifra a uns 300.000 si téñense en conta os documentos que vencen nos próximos dous anos.

"A realidade é que temos unha espada de Damocles encima dos dereitos dos traballadores", avisa o secretario de Acción Sindical de UGT, Eladio Romeu; mentres que o seu homólogo en CC. OO., Xesús Castro, manifesta que a negociación colectiva desde que se aprobou esta norma está "bloqueada por completo nas revisiíns salariais".

SALARIOS MÁIS BAIXOS

O presidente do Consello Galego de Relacións Laborais, Demetrio Fernández, explica que con esta nova normativa, se se denunciase un convenio e no prazo dun ano non se pecha un acordo, pásase a aplicar o do ámbito superior ou, de non existir, directamente Estatuto dos Traballadores, o que abre a porta a que se perdan os dereitos consolidados en materia de salarios, xornada ou libranzas.

Pero a reforma laboral permite pactar unha ultraactividade superior a un ano e que o convenio siga vigente aínda que non se chegue a un acordo. Esta situación, admite Fernández, estase utilizando nas negociacións para pactar salarios máis baixos a cambio de manter un documento que ampare ao persoal.

"Agora estanse asinando convenios con salarios máis baixos a cambio de establecer unha ultraactividade indefinida como había antes", indica. No entanto, o Consello detecta que xa desde que comezou a crise as subidas salariales pactadas nos convenios son cada vez menores.

De feito, ata o 31 de marzo de 2013, o aumento salarial pactado en Galicia foi do 1,4% --un punto por baixo do IPC--, unha cifra que é "a máis baixa da historia con moitísima diferenza".

"Hai unha perda de poder adquisitivo dos traballadores", destaca e indice en que, pola súa banda, a xornada "é a máis alta desde que hai registros" e alcanzou as 1.780,83 horas anuais, segundo os datos de marzo deste ano. "Coa crise o que se está é baixando salarios e subindo xornada porque o que se prioriza é o mantemento do emprego", argumenta.

MÁIS NEGOCIACIÓN

Outro dos efectos é que, ante o fin da ultraactividade o 7 de xullo, "está habendo moita máis actividade negociadora". "Estanse negociando agora moitos convenios que levaban parados todo o ano 2012, sobre todo no último mes e medio. Eu creo que no que queda de aquí ata xullo, máis aínda", afirma Fernández.

Neste punto coinciden algúns dos sindicatos e o secretario de Negociación Colectiva da CIG manifesta incluso a súa convencimiento de que se van a poder salvar prácticamente todos os convenios" e asegura que se fará un esforzo neste sentido.

O responsable do Consello de Relacións Laborais analiza que "tampouco a parte empresarial en Galicia está interesada en que perdan a ultraactividade os convenios como principio fundamental", porque iso conllevaría "moitísimos conflitos", non só cos traballadores senón por competencia desleal entre empresas.

Os convenios sectoriales marcaban as "regras mínimas de competitividad" entre empresas, posto que os acordos dentro dunha empresa non podían rebaixalas.

Agora, si non hai un convenio, cada compañía "pode negociar condicións á baixa". Ademais, Fernández destaca que hai cláusulas que son "favorables" aos empresarios, como as que establecen o réxime disciplinario.

Precisamente, o Consello concreta as cifras dos convenios sectoriales que, por norma, afectan a un maior número de traballadores. Un total de 104 dos 125 existentes en Galicia terminaron a súa vixencia en 2012 ou antes e, destes, 67 foron denunciados. Outros 37 caducarán o 31 de decembro de 2013.

CONFLITOS

Os sindicatos, pola súa banda, advirten de que haberá conflito si as empresas tratan de usar a lexislación "sibilinamente" ou si hai "unha ameaza real" e non se logra pechar acordos antes do 7 de xullo.

"O que tememos é que se faga chantaje nas mesas de negociación presionando a que se asinen convenios á baixa ante o medo a perdelos", expón, en nome de CC. OO., Xesús Castro.

"Co chupinazo de San Fermín --que é tamén o 7 de xullo-- darase saída a moita conflictividad", augura, pola súa banda, Eladio Romeu, de UGT. "Imos facer as movilizaciones necesarias para defender os dereitos dos traballadores", agrega.

Namentres, CC. OO. e UGT negocian, a nivel estatal, con CEOE-Ceopyme como abordar o fin da prórroga automática dos convenios e están citados a próxima semana a un novo encontro para tratar de achegar posturas sobre un problema que en toda España pode afectar a máis 3,5 millóns de traballadores, segundo cálculos sindicais.

TODOS OS DESCOLGUES, PACTADOS

O presidente do Consello Galego de Relacións Laborais indica que todos os descolgues de convenios rexistrados en Galicia ata agora foron "de común acordo" entre a empresa e a representación sindical.

As cifras de marzo recollían 68 inaplicacións, que afectan a 2.033 traballadores, aínda que Fernández apunta que se notificaron entre dous e catro máis.

A intención ao pactar estas medidas é "rebaixar as condicións para atender a dificultades financeiras da empresa para evitar destrución de postos de traballo", explica Fernández.