OURENSE, 7 Abr. (EUROPA PRESS) -
O cineasta Emilio Ruiz Barrachina comezará a gravar en verán unha longametraxe documental que irá a pantallas de cinema e televisión antes de que remate o ano 2013, no que se cumpren 50 anos dende a intoxicación masiva por alcohol metílico, envasado polo empresario ourensano Rogelio Aguiar e orixe de centos de mortes e cegueiras sen certificar.
O envelenamento masivo aconteceu na primavera de 1963 e foi descuberto por unha farmacéutica no municipio lanzaroteño de Faría que puxo en alerta ás autoridades pola morte ou cegueira repentina de varios mariñeiros, o que desencadeou a paralización da venda de case 70.000 litros envasados e vendidos a toda Galicia, Madrid, Cataluña, Canarias e a Nova York, no porto da cal se rexistraron varias mortes de mendigos que comprasen as bebidas por o seu baixo prezo.
A causa foi investigada por un xulgado especial sinalado en Ourense para toda España co xuíz José Cora á fronte e co fiscal Fernando Seoane, que reuniron toda a información sobre o acontecido, o saldo oficial da cal foi de 51 mortos e 9 persoas cegas, a maioría dela en Galicia, 133 testemuños e once acusados, xulgados en decembro de 1967 na parte traseira da actual Deputación.
A instrución de 36.000 folios centrou moitas conversacións en Ourense do fiscal Seoane, xa falecido, co escritor Fernando Rodríguez Méndez, que se leu o metro e medio de folios con testemuños e informes e viu a necesidade de contalo "porque ao coñecer todo o tema, se descobre que houbo xuízo e sentenza pero non xustiza para a vítimas", segundo explicou en declaracións a Europa Press.
O resultado das charlas, a audición das gravacións do xuízo e a lectura do sumario durante cinco anos foi o libro 'il mortos dun trago' en 1998 e a súa edición actualizada 'Metílico, 50 anos de envelenados' de 2013 de Fernando Rodríguez, co que Emilio R. Barrachina descubriu o acontecido nun almacén de bebidas situado no barrio de A Ponte de Ourense.
NON APTO
Méndez recordou que alí Rogelio Aguiar decidiu abaratar a súa mercadoría e pasou de envasar bebidas con alcohol isopropílico rebaixado con auga, pero que tiña cor e sabor pouco comerciais, por outras elaboradas con metílico que descubriu na Casa Aroca de vernices, de Madrid.
"O metílico é un alcohol con etiqueta de non apto para uso de boca, obtido da destilación de hulla, pero sen olor nin cor e a metade de prezo que o etílico así que Aguiar comprou 75.000 litros de aquel veleno e descargounos pola noite dende os camións ata as barricas do seu almacén en Ourense", explicou Méndez.
Un só trago de aquel combinado era suficiente para provocar a morte a miles de persoas, segundo explicou o fiscal Seoane a Méndez, ou cegueira, aínda que era difícil certificalo porque ninguén quería permitir autopsias se iso implicaba recoñecer que o familiar falecido era alcohólico "e as técnicas forenses tampouco permitían detectar ao causante, así que centos se rexistraron como mortes naturais", detallou.
A farmacéutica Elisa Álvarez analizou as bebidas que en Canarias provocaron catro mortes en poucas horas, detectou o metílico nun cargamento de bebidas procedentes da Casa Lago, de Vigo, cliente habitual de Aguiar de Ourense, e deu a voz de alarma ás autoridades.
GRAVACIÓN EN OURENSE
Barrachina gravará en Ourense, en lugares como a antiga prisión provincial, onde cumpriron un máximo de seis anos de cárcere os 11 condenados pola intoxicación e nalgúns dos pobos onde houbo afectados.
"O último supervivente ao envelenamento foi un veciño de Cenlle, entrevistado por Méndez, ao que contou o seu recordo nítido de como viu nevar dentro do seu cuarto de baño, mentres se afeitaba, antes de quedar cego pois ese era o efecto visual ocasionado pola destrución do nervio óptico a causa do metílico", agregou o cineasta.
Incluirá tamén unha taberna de Punxín, na que unha festa local se transformou en velorio repentino cando a propietaria se derrubou morta tras tomar un sorbo de licor adulterado.
O documental, segundo o seu director, reflectirá o "pánico" que quedou entre a xente maior ante as bebidas alcohólicas "e se produciu unha paralización no consumo de alcohol en toda España ata o punto de que o daquela ministro Manuel Fraga ordenou ás parellas da Guardia Civil que se deixasen ver por bares e tabernas bebendo unha copa, para demostrar que non era malo facelo".
RECOÑECEMENTO PÚBLICO
Moitos espectadores do documental, descubrirán o acontecido e isto facilitará, segundo explicaron, o recoñecemento público que as vítimas non tiveron pois nin sequera chegaron a ter indemnizacións, pois todos os culpables se declararon insolventes.
Ademais trátase dunha "grande causa xudicial", "a segunda en tamaño tras a propia da Guerra Civil e tan grande foi a instrución como a estratexia de ocultación por parte do goberno de Franco que quedou impune a pesar de que non exerceu ningún tipo de control sobre as bebidas envelenadas", agregou.
Pola contra, segundo Barrachina, agora "hai interese político en que todo isto saia á luz", así que se aproveitará a estrea para homenaxear a tanto falecido e ás súas familias.
O documental gravarase tamén en Nova York, en Canarias, en Cataluña e en Torrejón, onde estaba a tenda de vernices con metílico.
O traballo en torno ao metílico arrancará nuns meses, cando Barrachina remate a promoción do seu último traballo 'A venda do paraíso', no que é director e guionista e foi ademais a última película que contou coa actriz Mariví Bilbao, falecida hai uns días.