Euskorpus proiektuak euskararen corpus digitala sortu, bildu eta modu aktibo eta metodikoan garatuko du

DONOSTIA, 19 (EUROPA PRESS)

Euskorpora elkarteak Euskorpus proiektua jarri du martxan, lankidetza publiko-pribatuaren bitartez, euskara esparru digitalean sustatu eta bermatzeko, euskararen corpus digitala bilduz, sortuz eta modu aktibo eta metodikoan garatuz.

Ekimena asteazken honetan aurkeztu dute Gipuzkoako Parke Teknologikoko eraikin nagusian, Imanol Pradales Jaurlaritzako lehendakaria buru izan duen ekitaldian.

Ibone Bengoetxea lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua, Mikel Jauregi Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko sailburua eta Juan Ignacio Perez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntzako sailburua eta ingurune digitalean euskara eta euskal kultura zaintzeko eta sustatzeko konpromisoa duten ekosistema publiko eta pribatuko beste enpresa batzuk ere izan dira.

Pradalesek nabarmendu duenez, "Euskorpusek adimen artifizialaren eta hizkuntzaren teknologien potentzial osoa jarriko du euskararen, gure enpresen eta ikerketaren zerbitzura. Horretarako, gure gaitasun guztiak lerrokatuko ditugu, lankidetza publiko-pribatuaren bidez, euskarazko testuen corpus digitala hobetzeko".

Ekitaldian Euskorpora elkartea ere aurkeztu da. Bere helburu nagusia Euskorpus garatzea izango da, euskara esparru digitalean sustatu eta bermatzeko, euskararen corpus digitala bilduz, sortuz eta modu aktibo eta metodikoan garatuz.

Era berean, euskararentzako kode irekiko oinarrizko ereduak sustatzea bilatuko du, hura kontserbatu, mantendu eta ehun industrialean zein sozialean duen inpaktua eragiteko, hizkuntza baliabide digitalen Europako esparruari lotuta.

Azken batean, Euskorpusen bidez, euskarazko datu paketeak garatuko dira, fabrikatzaileek sarera konektatutako gailuetan inportatu ahal izan ditzaten, euskaraz funtzionatzeko gaitasuna emanez.

Horrela, smartphone, tableta, smartwatch, aplikazio edo Siri edo Alexa bezalako laguntzaile digitalek erabiltzaileekin euskaraz elkarreragiteko gaitasuna izango dute, adimen artifiziala euskalduntzeko prozesu batekin, adimen artifizialeko tresnen erabiltzaileek hizkuntza horretan erabili ahal izan ditzaten. Gainera, adimen artifizialaren eta datuaren kudeaketaren euskal ekosistema dinamizatuko da.

FUNTSEZKO TRESNA

Modu honetan, Euskorpus proiektua "funtsezko tresna" izango da euskarazko corpus digitala sortzeko. Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasunaren Sailaren bidez, 5,55 milioi euroko hasierako aurrekontu zuzkidura du; 2025erako bi milioi euro esleituta ditu, eta 2026rako beste hiru milioi euro.

Gainera, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak eta Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak ere parte hartzen dute proiektuan, hasieran 550.000 euroko ekarpena eginez.

Aurkezpenean azaldu dutenez, inplikazio hirukoitz hori Jaurlaritzak egindako gogoetaren ondorio da. Gobernuaren ustez, corpus hori sortzea "estrategikoa" da, hizkuntzaren teknologiek ere euskaraz erantzun dezaten, digitalizazio handiko gizarte batean dauden eta izango diren zerbitzuak behar bezain kalitatezkoak izateko.

Testuinguru horretan, Euskorpus ekimenaren helburua da euskara merkatu digitalean beste hizkuntzen antzeko baldintzetan egotea, eta, hizkuntza baliabideak "industrializatzeko" proiektua denez, horretarako funtsezkoa da babes publikoa.

HIRU FASE

Euskararen corpus digitala hiru fase nagusitan gauzatuko da. Lehenengo fasea plangintzarena eta definizioarena izango da, eta corpusaren tipologia eta garatu beharreko ereduak zehaztuko dituen bulego teknikoa eratuko da eta haren onura jaso dezaketen sektore, aplikazio eta zerbitzu estrategikoak zehaztuko dira.

Bigarren fasean, euskarazko corpus linguistikoen bilduma bultzatu, kode irekien oinarrizko ereduen garapena bultzatu eta biltegiratze segururako, saiakuntzetarako eta balidaziorako azpiegiturak sustatu nahi dira.

Azkenik, hirugarren fasean, biltzen diren hizkuntza corpusak eta kode irekiko oinarrizko ereduak enpresetara, gizartera eta Europako beste datu plataforma batzuetara transferitzea eta bertan ustiatzea bultzatuko da.

Euskorpus proiektua aurkezteko ekitaldiaren aurretik, Euskorpora elkarteak batzarra egin du. Bertan, enpresa berriek bat egin dute elkartearekin, eta horrela geratu da elkartea osatzen duten enpresa eta erakunde publiko zein pribatuen zerrenda: Vicomtech, EREIL Technologies SL, TREBE Language Technologies, Euskaltzaindia, Eusko Jaurlaritza, Baleuko, MIXER, EiTB, CAF, MCC, Petronor, Euskaltel Fundazioa, Kutxabank, PWC, eta Logikaline.