Arrinca a exposición de 'Nova York Amarga' no CGAC, o que "fose un dos libros máis importantes" de Cela

SANTIAGO DE COMPOSTELA, 3 Jun. (EUROPA PRESS) -

O Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) acolle desde este xoves a exposición 'Carles Fontser e Camilo José Cela. Nova York Amarga', que presenta unha reconstrución do que "tería sido un dos libros máis importantes" do autor galego, como asegurou o patrón pola Xunta de Galicia da Fundación Camilo José Cela e catedrático na universidade de Barcelona, Adolfo Sotelo Vázquez.

Xunto a el, estiveron tamén o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, e o director do CGAC, Santiago Olmo, para expór os cinco textos que compoñen tres capítulos --dos 28 totais aos que Cela puxera título nun índice-- aos que se adhiren unha serie de fotografías enviadas por Fontser a Cela sobre a cidade de Nova York. A exhibición foi coordinada polo CGAC e a Fundación Camilo José Cela e aprazouse en novembro do ano 2020 debido á situación sanitaria.

"O que plantexamos nesta exposición é reconstruír ese armazón e ese proxecto que quedou inconcluso", afirmou Santiago Olmo. Desta maneira, na devandita exposición aparecen manuscritos, transcricións dos textos realizadas por Adolfo Sotelo e fotografías de cada capítulo escollidas no seu momento por Cela, ademais doutros materiais como documentos, libros e a extensa bibliografía de Carles Fontser, o que é definido por Olmo como "o personaxe central da exposición".

Neste sentido, Sotelo Vázquez asegurou que os textos de Cela son "importantes" pero non "do valor das fotografías de Fontser". Desta maneira, o catedrático resaltou o "espléndido discurso da imaxe" do cartelista, que fotografou a cidade de Nova York a mediados dos anos 60.

Pola súa banda, Anxo Lorenzo destacou o "legado fóra de serie" que deixou Camilo José Cela, un legado "documental, artístico, fotográfico" que buscan "pór de relevancia" a través da mostra, así como o feito de que o escritor "sempre quixo" que este legado permanecese en Padrón, a súa cidade natal. Tamén quixo agradecer "as facilidades postas pola Fundación Fontser", que cederon parte do material para a exposición.

Ademais, asegurou que a orixe da exposición data de 2016, no centenario do nacemento de José Cela e Carles Fontser --nacidos no mesmo ano, 1916--. É neste ano 2016 no que chega o fondo fotográfico ao CGAC. Por outra banda, lembrou que a próxima semana celébranse 30 anos do nacemento da Fundación Camilo José Cela.

A RELACIÓN ENTRE CELA E FONTSER

A amizade de Cela e Fontser comeza no ano 1966, cando "se coñecen de forma casual en Nova York" a través dun profesor da universidade de Columbia, Gonzalo Sobejano, no seu apartamento, como relata Sotelo Vázquez, momento no que Cela "queda fascinado" con Fontser.

Así, comezan o traballo, desenvolvido entre 1966 e 1970, "detallado no inicio polo índice de Cela". Fontser envíalle as fotografías a Cela, con "comentarios das fotos e todo tipo de indicacións". Con todo, o escritor "non lle segue" a Fontser en canto a redacción e decide traballar e publicar durante eses anos en Nova York a obra 'Oratorio de María Sabina'. A isto, súmanse tamén as dificultades que atravesaba a editorial Alfaguara, xestionada polos irmáns do autor.

Un dos puntos comúns de ámbolos autores é, segundo Sotelo Vázquez, "a súa independencia". Nesta liña, Santiago Olmo destaca que Cela e Fontser teñen "moitísimas cousas en común, a parte de nacer no mesmo ano". Unha delas é que ambos foron "enormemente críticos" e dúas persoas "que estiveron dicindo o que realmente pensaban".

Así, o director do CGAC referiuse a Fontser como "unha persoa incómoda para o nacionalismo oficial en Cataluña" a pesares de expresar abertamente o seu independentismo e puxo como exemplo disto a denuncia do catalán de "exiliados de primeira" --subvencionados por partidos-- e "exiliados de terceira, como o resto da xente".

Outro aspecto coincidente entre ambos é "o amor aos libros", ademais da "súa precisión para gardar todo". Por esta razón, consérvase até "un anaco de papel cortado coa dirección do profesor Sobejano".

A EXPOSICIÓN

A mostra recolle, principalmente, as imaxes que Cela escolleu para cada un dos 28 capítulos recolleitos no índice que daba inicio á obra, "unha selección bastante pensada" segundo Olmo.

A obra literaria de Cela tiña influencias do surrealismo, mentres que as fotografías de Fontser estaban "cheas de dramatismo e amargura" e presentan un "despregamento do que sería o libro".

Neste sentido, o capítulo 15, titulado 'Os oficios humildes', presenta dúas fotografías diferentes dun limpabotas: nunha delas pódese ver a unha persoa negra limpando os zapatos dunha persoa branca traxeada na rúa de Wall Street, en contraposición á outra fotografía na que aparece tamén un limpabotas pero nun barrio, de corte "moito máis costumista".

Por outra banda, o capítulo 25 'Negros, negros, negros, negros, negros...' é o que máis fotografías presenta e todas elas centradas en persoas negras. Un dos aspectos de Cela é a súa "preocupación e interese enorme polas minorías".

Ademais, a raíz desta exposición, houbo "un proxecto de dixitalización e conservación de todo o conxunto de fotografías", segundo declarou Santiago Olmo. Tamén deu lugar a un proxecto por parte da Fundación Camilo José Cela de dixitalización do epistolario e os documentos que Fontser enviou a Cela adxuntos ás fotografías.