SANTIAGO DE COMPOSTELA, 31 Jul. (EUROPA PRESS) -
A execución da Xunta de fondos europeos sitúase no 67,8% en 2023. Dun total de 1.434,6 millóns de euros a gastar forma plurianual, foron executados 973,2 millóns, unha cifra que descende a 790,5 millóns se se refire a pagos efectuados (55,1%).
Así figura no informe de fiscalización de fondos europeos sobre 2023 que publicou no último día do mes de xullo o Consello de Contas, que expón a "énfase na necesidade de incrementar o volume de execución dos recursos europeos en cada exercicio". "Sobre todo se temos en conta que o prazo límite para utilizar os recursos totais dispoñibles do MRR (fondos do Mecanismo de Recuperación dos Next Generation) finalizan o 31 de decembro de 2026.
Deste xeito, urxe a que "fai falta concentrar os esforzos" na execución dos Next Generation pola data límite de finais de 2026 para o seu gasto.
Indica o órgano fiscalizador que "en 2023 confirmouse unha demora xeral no inicio da execución efectiva dos proxectos europeos do novo marco 2021-2027 debido ao atraso na súa aprobación pola UE e o consecuente atraso na remisión ao Estado español". O volume xestionado de fondos europeos é en 2023 o maior da serie histórica en Galicia, con datos analizados desde 2015.
Iso si, Contas subliña que os pagos no exercicio 2023 aumentaron en 685,9 millóns de euros respecto ao exercicio 2022, polo que o incremento "é moi relevante".
"Os índices de execución avaliados en relación co financiamento europeo melloran con carácter xeral, o que ten como consecuencia directa que no exercicio 2023 diminúen os diferenciais negativos respecto á execución dos orzamentos xerais da comunidade", valora.
BENEFICIARIOS
Estes fondos europeos corresponden a 525 proxectos únicos que recibiron pagos, dun total de 590.
Os pagos finais repartíronse: organismos públicos, un 52,7% (652 millóns); as persoas xurídicas, un 45,2% (558,5 millóns); as persoas físicas, un 1,6% (20 millóns); e outros tipos de entidades, un 0,5% (5,6 millóns).
O volume de fondos europeos percibido polos concellos é de 55,9 millóns, só o 3,75% do total de máis de 1.400 millóns. No entanto, Contas apunta que hai unha alza do 60,7% respecto ao exercicio anterior --maior incremento da serie histórica desde o exercicio 2014--, aínda que a repartición baixa a 219 municipios beneficiados (eran un total de 258 en 2022).
RECOMENDACIÓNS
No apartado de recomendacións, Contas avoga por "dar impulso aos instrumentos de planificación e xurídicos vixentes para conseguir en tempo os fitos críticos establecidos nos programas das diversas políticas panca desenvolvidas en relación cos fondos Next Generation".
Respecto dos Next Generation, "recoméndase potenciar os instrumentos de coordinación existentes no seo da comunidade autónoma". "A coordinación deberá orientarse en primeiro lugar á análise da situación actual da totalidade dos proxectos, para poder articular as medidas necesarias que resolvan os posibles defectos que acontezan na execución destes programas", agrega.
E é que "o obxectivo a conseguir é maximizar o aproveitamento destes fondos dentro do limitado ámbito temporal establecido".
Volve pedir que "non se tramiten baixas de créditos ao final de exercicio sobre os remanentes de crédito non comprometidos de fondos europeos para o seu reprogramación en exercicios posteriores". "De ser o caso, é recomendable que as modificacións orzamentarias tramítense durante o exercicio, para que, unha vez efectuada a correspondente análise da situación dos proxectos, asignar os recursos europeos aos proxectos que teñan contrastada a súa eficacia e rendibilidade", incide.
Tamén reitera "a necesidade de mellorar a base de datos de beneficiarios de fondos europeos" no sistema Xumco.
Tendo en conta que os fondos europeos percibidos polos concellos son os máis elevados da serie histórica, "recoméndase avaliar o estado destes programas coa finalidade de planificar o cumprimento destes en tempo e forma". "Ao propio tempo, debería valorarse pola Administración autonómica incrementar a capacidade de xestión dos concellos reforzando os sistemas colaborativos", apostila.
Require aos órganos responsables a adopción de "un procedemento de coordinación da información" que estableza, para as súas entidades dependentes, o deber de comunicar á Administración galega os seus respectivos datos de execución dos proxectos cofinanciados con fondos europeos, cuxas transferencias sexan alleas á Xunta. "Deste xeito sería posible efectuar un seguimento completo do financiamento europeo", opina o ente fiscalizador.
GALICIA É A MÁIS AFECTADA EN CAÍDA DE FONDOS DE COMPENSACIÓN INTERTERRITORIAL
Noutro dos informes que publicou o Consello de Contas este venres analízanse os Fondos de Compensación Interterritorial (FFCI), exercicio 2023.
Conclúe que a participación de Galicia na dotación dos Fondos de Compensación descendeu un 81% entre 2008 e 2023, polo que é a comunidade "máis afectada", por encima de Castela e León (-79,7%) e Estremadura (-77,9%).
As previsións de ingresos por estes fondos para a comunidade galega foron de 38,5 millóns en 2023, cuns dereitos recoñecidos e ingresos recibidos de 21,7 millóns, o que supón o 75% das previsións. Estes Fondos aplicáronse a financiar exclusivamente a ampliación do Hospital de Montecelo.
A cota de participación de Galicia na dotación global dos FFCI-2023 foi do 8,9%, a máis baixa dos exercicios analizados.
O informe de fiscalización sobre os resultados para Galicia do sistema de financiamento das comunidades de réxime común avoga por un novo deseño dos FFCI para incrementar a súa dotación e ligala á taxa de crecemento do PIB nominal.
No exercicio 2023 e para os proxectos financiados cos FFCI, detectouse que o soporte informático da contabilidade de gastos "non trasladou correctamente" ao exercicio 2023 as propostas de pago pendentes de pago existentes a 31 de decembro de 2022.
Insta á necesidade de que a comunidade "incorpore todos os seus remanentes de crédito con independencia das diferenzas que existan entre estes e os remanentes do Ministerio".
Finalmente, considera que "debería abordarse un novo deseño dos Fondos de Compensación Interterritorial que garanta o financiamiento suficiente dos investimentos produtivos nas comunidades e reduza os desequilibrios interterritoriais, velando polo establecemento dun equilibrio económico adecuado e xusto e unha mellor aplicación do principio de solidariedade como un dos eixos sobre os que se sostén o Estado das autonomías".