SANTIAGO DE COMPOSTELA, 20 Oct. (EUROPA PRESS) -
O conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, defendeu este martes no Parlamento de Galicia o Plan de reforma da atención primaria e comunitaria 2026-2030, dotado con 320 millóns de euros e que contempla crear 644 prazas estruturais. Os orzamentos da Xunta para 2027 elevarán un 6,1% o investimento neste nivel asistencial, até os 1.854 millóns de euros, e permitirán crear as primeiras 136 prazas comprometidas.
Na súa comparecencia, solicitada a petición propia, Gómez Caamaño explicou que a reforma busca reducir a carga burocrática, reorganizar as axendas, ordenar a sobredemanda e mellorar as condicións laborais e retributivas, ademais de reforzar as infraestruturas e os recursos tecnolóxicos.
Das prazas previstas para 2027, 39 serán de medicamento familiar e comunitario e oito reforzarán a psicoloxía clínica, que pasará de 28 profesionais a 36, co obxectivo de alcanzar os 50 en 2030.
O plan establece un máximo de 30 actos asistenciais diarios para medicamento de familia e 25 para pediatría. Para atender a sobredemanda habilitaranse axendas específicas fose da xornada ordinaria, voluntarias e remuneradas.
A reforma inclúe tamén 278 millóns para infraestruturas, equipamentos e tecnoloxías, así como un novo modelo retributivo que recoñecerá factores como a complexidade asistencial e a dispersión xeográfica.
A Xunta proba xa o novo modelo de axendas en sete centros de saúde e prevé estender a experiencia a 14, dúas por cada área sanitaria. O plan contempla novas prazas en 16 categorías profesionais e mecanismos de seguimento para avaliar os resultados e introducir axustes.
PSDEG CIFRA EN 19.000 As CITAS DE SOBREDEMANDA
O deputado socialista Julio Torrado cuestionou que as 644 prazas sexan suficientes para resolver os problemas de acceso a primaria e advertiu de que Galicia formará a máis especialistas dos que prevé incorporar a Xunta. Ao seu xuízo, o Goberno galego "renuncia" a contratar a unha parte dos profesionais que poderían estar dispoñibles nos próximos anos.
Torrado tamén puxo en dúbida que limitar as axendas a 30 consultas diarias reduza as esperas se non se acompaña de máis persoal. A partir dunha media estimada de 37 pacientes ao día por profesional, calculou que poderían deixar de atenderse unhas 19.000 consultas diarias. "En Galicia é máis fácil conseguir cita no Tinder que no Sergas", ironizou.
O socialista reclamou adaptar as cotas á frecuentación de cada poboación e puxo o foco na incorporación de podólogos, que o seu grupo xa propuxera anteriormente.
Na súa resposta, Gómez Caamaño defendeu que o límite de consultas pretende "ordenar a demanda e protexer o tempo clínico". Sinalou que a carga varía segundo o centro, con profesionais que atenden entre 15 pacientes diarios e outros que chegan a 40 ou 50, e asegurou que a maioría das citas a demanda seguirán sendo xestionadas polos médicos responsables de cada paciente. "Para iso están as axendas de absorción", sinalou.
Sobre a formación de especialistas, atribuíu as limitacións á capacidade de acreditación de prazas, que depende do Ministerio de Sanidade. Sostivo que Galicia forma a todos os especialistas que permite a súa capacidade acreditada e que o déficit entre xubilacións e novos profesionais corrixirase progresivamente.
BNG AFEA QUE SE PRIORICEN OBRAS FRONTE A PERSOAL
A deputada do BNG Montserrat Prado cualificou a reforma de "improvisada" e criticou que a Xunta non aproveitase o traballo de máis de 200 profesionais que participaron nunha planificación anterior. Tamén cuestionou que non se avaliaron as medidas previas e lembrou que o novo modelo continúa en fase piloto.
Prado considera "insuficiente" a repartición das prazas e estimou que algúns perfís suporán un novo profesional por cada oito ou nove centros de saúde. Así mesmo, criticou que, segundo os seus cálculos, ao redor do 87% dos fondos destínense a infraestruturas e tecnoloxía, fronte ao reforzo de cadros.
A nacionalista reclamou destinar o 25% dos recursos sanitarios a atención primaria, elaborar un plan de recursos humanos e reforzar os equipos multidisciplinares, con máis psicólogos clínicos e profesionais doutras especialidades.
Na súa réplica, Gómez Caamaño rexeitou que o plan sexa froito do traballo dun grupo reducido e asegurou que entrevistou a máis de 150 facultativos, ademais de contar con sociedades científicas, colexios profesionais e organizacións sindicais. Sobre isto, afeou que Prado se referiu a eles como "grupiño", unha "falta de respecto intolerable", segundo aseverou.
Así mesmo, afirmou que tres do catro sindicatos da Mesa Sectorial apoiaron o plan e defendeu a incorporación de podólogos ao sistema público e o reforzo da farmacia de primaria para mellorar a atención a pacientes polimedicados.
PPdeG RECLAMA MÁIS CAPACIDADE DE FORMACIÓN
A deputada popular Encarna Amigo defendeu que o plan combina novas prazas, reorganización das axendas, redución da burocracia e melloras laborais. Destacou a importancia de reservar tempo para a actividade clínica e reforzar os equipos multidisciplinares, e atribuíu as dificultades para cubrir determinados postos ao déficit de médicos e pediatras no conxunto de España. Por iso, reclamou máis capacidade de formación especializada ao Goberno central.
Sobre a podoloxía, citou unha iniciativa parlamentaria de 2017 para reclamar ao Goberno central que a incluíse na carteira común do Sistema Nacional de Saúde e defendeu a actuación da Xunta.
CAAMAÑO DEFENDE O REFORZO DE RECURSOS
Na súa intervención final, o conselleiro reiterou que a reforma permitirá crear prazas estruturais cando os criterios obxectivos de demanda o justifiquen, ademais de prever reforzos conxunturais. Defendeu que o modelo retributivo terá en conta factores como a complexidade asistencial, a idade da poboación, a dispersión e os desprazamentos entre centros.
Gómez Caamaño detallou que a Xunta prevé destinar máis de 217 millóns de euros a construír ou reformar centros de saúde en 40 localidades, máis de 7,4 millóns a equipamento e 50 millóns a transformación dixital.
PEQUENO TIRAPUXA POLOS PODÓLOGOS
Ao termo da comparecencia, Julio Torrado pediu a palabra ao considerar que había unha "inexactitude" respecto da iniciativa citada por Encarna Amigo sobre a inclusión de podólogos e considerar que se lle chamou "mentireiro".
Na súa intervención, o deputado socialista defendía que o acordo non se aprobou e Amigo que si. O presidente do Parlamento, Miguel Santalices, deu o tema por resolto con esa matización, o que alporizou a Torrado, posto que considera que non puido argumentar con detalle. Tanto foi así que, após un pequeno tirapuxa, Santalices acabou por chamar á orde ao deputado socialista.
O acordo ao que se referían ambos os deputados aprobouse na Comisión 5ª de Sanidade, en 2017, con modificacións. O punto que instaba á Xunta a reclamar ao Goberno central a inclusión da podoloxía na carteira básica do Sistema Nacional de Saúde, aprobouse por unanimidade. Non así, os puntos da mesma iniciativa que expuñan estudar a inclusión dos servizos de podoloxía na carteira complementaria do Sergas. Estes foron rexeitados.