Veciños de A Limia colaboran no seguimento de case 200 parellas de cegoña branca en Ourense

   OURENSE, 2 Abr. (EUROPA PRESS) -

   Veciños de Maceda, Baños de Molgas, Xunqueira de Espadanedo ou Xinzo de Limia colaboran no seguimento de case 200 parellas de cegoña branca que chegan á provincia de Ourense para reproducirse e criar durante os meses de febreiro, marzo e abril.

   Segundo explicou Nancy Blanco, membro da asociación Amigas das Cegoñas, en declaracións a Europa Press, a comarca de A Limia "foi sempre por excelencia a zona onde máis cegoñas reprodutoras houbo".

   Neste sentido, a asociación, en colaboración cos veciños da zona, crearon a primeira ruta de observación destas aves no municipio de Maceda, a 'Senda das Cegoñas', na que se poden observar preto de 11 niños ao longo de 3 quilómetros de camiño, por terra e por estrada.

   "Empezou como un camiño que tiña varios niños. Cando eu ía censar facíame ese paseo camiñando, e pensei que en Galicia non había nada así. Era unha pena que non se potenciase ese turismo e integración da especie", destacou Nancy.

   Iniciativas como dita ruta permiten a veciños da zona "involucrarse e non velas como inimigas". "Pódense facer cousas positivas, que se gozan e que ao mesmo tempo atraian", engadiu.

'SENDA DÁS CEGOÑAS'

   "Hai xente do pobo que se meteu na asociación, que veñen ver e participan, porque lles gusta", explicou Manuel Cid, veciño de Maceda e colaborador coa asociación, en declaracións a Europa Press.

   Neste sentido, Manuel debullou que veciños e veciñas da zona participan na supervisión e coidado das cegoñas que se atopan no municipio, construíndo, ademais, plataformas para protexer os niños.

   A senda conta cunhas doce plataformas, feitas de ferro forxado, e con pletinas a medida da columna na que se sitúan. A esta estrutura colócanselle xestas para que as especies "non vexan tanto ferro e vaian aniñando". "Sempre temos dous ou tres plataformas en reserva", engadiu Manuel.

   Entre os niños principais, atópase o 'Niño Real', elaborado en 1990 e acuñado así pola asociación ao ser o primeiro niño en aparecer en Maceda. Así mesmo, a Senda conta cun segundo niño de antigüidade similar, do 1997, baixo o que se construíu unha platafomar de 90 centímetros de ancho e 120 de longo. "É como un colchón de matrimonio, con ramas e herba saíndo polos lados", sinalou Manuel Cid.

   "Para min é moi importante para poder seguir estudando e seguir conservando, pero tamén é moi importante que a poboación o valore e o admita. E eu creo que, do esforzo, sen dúbida, Maceda leva un 10", celebrou Nancy Blanco.

PERÍODO DE REPRODUCIÓN E CRÍA

   "As cegoñas veñen a Galicia nestas datas, a reproducirse e a aniñar, pero non están aquí todo o ano", destacou Blanco, que explicou que as primeiras parellas deste tipo de especies "adoitan vir no mes de decembro" para reproducirse e comezar a incubar as crías durante os meses de febreiro e marzo.

   "Agora mesmo todas as cegoñas de España están incubando, están bastante sincronizadas, é un funcionamento moi mecánico", recalcou, e sinalou que, após 30 ou 32 días de incubación, as crías nacen e "crecen durante un período de dous meses".

   Así, dita especie abandona a provincia preto dos meses de xuño e xullo, unha vez que as crías "se fan adultas" para "poder voar e baixar do niño polo seu propio pé". "Esta primavera é bastante boa e hai comida, pode ser que, se cadra, queden unha semana ou dúas máis", engadiu.

   Algo que tamén explicou Serafín González, presidente da Sociedade Galega de Historia Natural, en declaracións a Europa Press, que recalcou que a "tecnoloxía" da especie cambiou, xa que esta "chega moito máis cedo que antes", principalmente por dous factores: o cambio climático, ante "temperaturas menos frías e menos rigorosas no inverno"; e debido a que "unha parte da poboación xa non atravesa o estreito, senón que queda no sueste da Península".

DESDE ÁFRICA ATÉ GALICIA

   Neste sentido, tal e como explicou González, sobre a década de 1970, a cegoña branca comezou a experimentar problemas de mortalidade como consecuencia da seca no sur do Sahara, concremente no Sahel, "unha das zonas de invernada".

   Así mesmo, na provincia de Ourense, "onde estaba o núcleo máis importante historicamente", na chaira de A Limia, a especie experimentaba dous problemas principais: o espolio de niños e unha "deforestación brutal" que deixaba "poucas árbores para aniñar" por mor da "concentracion parcelaria".

   Ante a devandita situación, a principios da década de 1990, a Sociedade e o antigo Instituto para a Conservación da Natureza (ICONA), comezaron a desenvolver os "primeiros soportes artificiais" con arame de espino na súa parte superior "para evitar o seu espolio".

   "Aos poucos mellorou a súa situación nas súas zonas de invernada e a especie foise recuperando en toda Europa", afirmou, trasladándose ao sur da Península ante o "incremento das zonas de regadío". "Moitas delas deixaron de pasar por África para invernar, desprazándose a Andalucía ou Estremadura", engadiu.

   "Isto permitiu unha recuperación importante do número de cegoñas, ata que a día de hoxe probablemente haxa as mesmas que había antes da desecación", sinalou González.

POR QUE EN OURENSE?

   Nesta liña, o presidente da Sociedade explicou que, actualmente, a especie "non ten especial problema de conservación", alcanzando a comarca de A Limia "preto de 200 exemplares".

   Segundo debullou, este tipo de cegoñas tenden a asentarse en zonas "chairas, moi amplas, inundables e con alimento", ante a necesidade de "dispor de alimento e de emprazamento para nidificar", destacando, ademais de Maceda, Xinzo ou Xunqueira, zonas como Valdeorras en Ourense, ou Terra Chá en Lugo.

   "Se falas con algún agricultor din que as cegoñas saben distinguir tractores con remolque ou con arado. Ao primeiro non lle fan caso, pero ao segundo ségueno, porque remove a terra e pon ao descuberto invertebrados ou pequenos vertebrados dos que se alimentan", engadiu.

   Algo que tamén subliñou Nancy Blanco, que recalcou que esta especie é "moi curiosa" e "gústalle estar preto do ser humano" pero a unha altura "suficiente para non alcanzalas" e "estar seguras". "Cando ven un sitio onde hai facilidade para comer, beber, alimentar aos seus pitos e facer ben o seu niño con materiais adecuados, quedan", engadiu.

   "Do mesmo xeito que no seu momento estiveron moi prexudicadas pola deforesta cidadá, agora sacan beneficio, entre comiñas, desa actividade humana na agricultura", concretou Serafín González respecto diso.

ESTABILIZACIÓN DA ESPECIE

   Así as cousas, González sinalou que "o máis probable" é que a cantidade de exemplares na provincia "mantéñase ou tenda a estabilizarse". "O aumento foi moi rápido, dos anos 90 até mediados da década do 2010, sobre 2015, mesmo até 2020. Eu creo que ultimamente se está retardando e estabilizando o crecemento", recalcou.

   Neste sentido, Nancy González destacou que a provincia completa de Ourense conta con preto de 400 e 500 parellas de cegoñas, das cales, unhas 250 atópanse na comarca da Limia, coa segunda maior poboación en Maceda, que conta con preto de 60 niños, segundo as súas estimacións.