BILBO, 18 (EUROPA PRESS)
Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) etxeko batez besteko gastua 36.313 eurokoa izan zen 2024an termino arruntetan, hau da, aurreko urtean baino 18 euro gutxiago, eta aseguruak eta finantza zerbitzuak (%9,6) eta aisia, ikuskizunak eta kultura (%8,4) taldeetan gastatutakoa nabarmendu zen. Pertsonako batez besteko gastuari dagokionez, %0,4 murriztu zen eta 15.504 eurokoa izan zen.
Eustat euskal estatistika erakundearen datuen arabera, gastu taldeak aztertuta, etxe bakoitzeko batez besteko gastuen bilakaera goranzkoa izan zen 13 taldeetatik seitan 2024an.
Horrela, etxe bakoitzeko batez besteko gastuak aseguruak eta finantza zerbitzuak taldean izan zuen igoerarik handiena, %9,6ko hazkundearekin 2023ko datuen aldean; horrek esan nahi du etxe bakoitzeko batez besteko gastua 1.261 eurokoa izan zela urtean.
Hazkunderik handiena izan zuen etxeko batez besteko gastuaren bigarren taldea aisia, ikuskizunak eta kultura izan zen (%8,4) -etxeko batez besteko gastua 1.732 euro-.
Ondoren, honako talde hauen gastuak datoz: hotelak, kafetegiak eta jatetxeak (%3,0) -urtean zehar etxeko batez besteko gastua 4.207 euro-, jantziak eta oinetakoak (%2,5) -kontzeptu horretan euskal etxeek 1.438 euro gastatu zituzten urtean, batez beste-, etxebizitza, ura, elektrizitatea, gasa eta bestelako erregaiak (%1,0) -etxeko batez besteko gastua 13.008 euro-, eta osasuna (%0,7) -batez besteko gastua 1.284 euro-.
Aitzitik, aurreko urtearekin alderatuta, etxe bakoitzeko batez besteko gastuak gutxitu egin ziren 2024an beste ondasun eta zerbitzu batzuk (-%15,0), alkoholdun edari, tabako eta narkotikoak (-%9,6), irakaskuntza (-%7,9), altzariak, etxeko ekipamendua eta etxebizitzaren kontserbazio gastu arruntak (-%7,1), garraioak (-%1,9), elikagaiak eta alkoholik gabeko edariak (-%1,4) eta informazio eta komunikazioak (-%0,8) taldeetan.
KONTSUMOA
Kontsumoaren egiturari dagokionez, etxebizitza, ura, elektrizitatea, gasa eta bestelako erregaiak taldearena izan zen 2024an EAEko etxeen gasturik handiena, gastuaren herena baino gehiago kontzeptu horretara bideratu baitzuten (%35,8), hau da, etxe bakoitzeko 13.008 euro urtean.
Gainera, gastu talde horrek etxeen guztizko gastu aurrekontuan duen garrantzia %0,3 puntu igo zen 2023tik, nahiz eta talde horretan sartutako hainbat gastuk behera egin zuten, hala nola gas eta beste erregai batzuk (-%23,2) edota ur hornidura eta saneamendua eta zabor bilketa (-%12,0).
Etxeko batez besteko gastua elikadura eta alkoholik gabeko edariak taldean bi hamarren jaitsi zen 2023an familia kontsumoan oro har zuen pisuarekiko, eta gastuaren %15,5 izan zen 2024an -5.633 euro etxe bakoitzeko-.
Halaber, etxebizitza, honi lotutako gastuak eta elikadura taldeen gastuak etxe bakoitzaren batez besteko aurrekontuaren erdia hartu zuten (%51,3) -2023an %50,8 izan zen-, eta hotel, kafetegi eta jatetxeetan egindako gastuaren pisua 4.207 eurokoa izan zen urtean, azken urteetako goranzko joerari eutsiz, guztizko gastuaren %11,6ra iritsita, hau da, 2023an baino lau hamarren handiagoa.
Termino absolutuetan, EAEko etxeek kontsumoan egindako guztizko gastua 34.312 milioi eurora iritsi zen 2024an, hau da, aurreko urtean baino %0,1 gehiago, bilakaera desberdinak erregistratuz gastu taldeetan.
Etxeen guztizko gastuaren banaketari dagokionez, ia %63 hiru talde handitan bildu zen: etxebizitza, ura, elektrizitatea, gasa eta bestelako erregaiak, elikagaiak eta alkoholik gabeko edariak, eta hotel, kafetegi eta jatetxeak.
Horrela, gastu bolumenean pisurik handiena zuen taldea etxebizitza, ura, elektrizitatea, gasa eta bestelako erregaiak izan zen: gastu osoaren %35,8 egin zuen eta %1,2 hazi zen 2023aren aldean. Garrantzian bigarrena, elikadura eta alkoholik gabeko edarien gastua izan zen, guztizkoaren %15,5eklin, 2023arekiko %1,3 murriztuz.
Ondoren, EAEko etxeek hotel, kafetegi eta jatetxeetan egindako gastua 3.975 milioi eurotik gorakoa izan zen, 2024ko guztizko gastuaren %11,6ra iritsiz, eta 2023koaren aldean %3,1eko hazkundea izanik.
Halaber, aipatzekoak dira, ehunekoei dagokienez, aseguruak eta finantza zerbitzuak taldean egindako gastu osoaren %9,7ko urteko hazkundea (1.191 milioi euro) eta aisia, ikuskizunak eta kultura taldean egindako gastua, %8,6ko igoerarekin (1.637 milioi eurora iritsi zen 2024an).
Beste ondasun eta zerbitzu batzuk taldeko guztizko gastua, berriz, murriztu egin zen (-%14,9), baita alkoholdun edari, tabako eta narkotikoak (-%9,5), irakaskuntza (-%7,8) eta altzariak, etxeko ekipamendua eta etxea mantentzea (-%6,9) taldeetako gastu arruntak ere.
ETXE MOTAK
Bestalde, etxearen tamainari dagokionez, kide bateko etxeek pertsona bakoitzeko 23.884 euroko batez besteko gastua egin zuten 2024an, EAEko batez besteko gastua baino %54 gehiago. Aurreko urtearekin alderatuta, kide bat duten etxeen gastua urtean 524 euro murriztu zen batez beste pertsonako.
Bi kideko etxeak, pertsona bakoitzeko batez besteko gastua 19.230 eurokoa izanik, batez bestekoaren %24 gainetik egon ziren, eta pertsona bakoitzeko urteko gastua, batez beste, 769 euro igo zen.
Aitzitik, etxeko kideen kopurua handitu ahala, pertsonako batez besteko gastua murriztu egin zen; hala, hiru kideko etxeetan (13.573 euro) eta lau kide edo gehiagokoetan (11.038 euro) %12,5 eta %28,8 murriztu zen, hurrenez hurren.
DIRU SARRERAK
Bestalde, etxeko diru sarreren iturri nagusiari dagokionez, diru sarrera iturri nagusia norberaren konturako lana edo jabetzaren eta kapitalaren errentak zituzten etxeak izan ziren 2024an etxeko batez besteko gasturik handiena izan zutenak, urtean 41.845 eurorekin; EAEko batez bestekoarekiko %15 gainetik kokatu zen, batez besteko gastua %7,5 murriztu zen arren 2023rekin alderatuta. Horrek esan nahi du etxeko batez besteko gastua 3.399 euro murriztu zela urtean.
Ondoren etorri ziren diru sarreren iturri nagusia besteren konturako lana izan zuten etxeak, batez beste 37.998 euroko gastuarekin etxe bakoitzeko -2023an baino %1,4 txikiagoa-.
Azkenik, etxeko batez besteko gastua 33.468 eurokoa izan zen diru sarreren iturri nagusi pentsioak, subsidioak eta bestelako prestazio eta diru sarrera erregularrak izan zituzten etxeetan, hau da, aurreko urtean baino %3,2 handiagoa eta EAEko batez bestekoaren %8 azpitik.