Zuzendaritza karguetan dauden emakumeen proportzioa %4 puntu baino gehiago jaitsi da EAEn 2015-2021 aldian

BILBO, 8 (EUROPA PRESS)

Zuzendaritza karguetan dauden emakumeen proportzioa %4 puntu baino gehiago jaitsi da 2015 eta 2021 artean Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE). 2021ean, zuzendaritza karguen %32,26 emakumeak ziren, eremu publikoan eta pribatuan, eta kopurua %25,58ra jaisten zen goi zuzendarien. Enpresaburuen kasuan, %33,41 ziren, Eustat euskal estatistika erakundearen datuen arabera.

Eustatek emakumeen lidergoari buruzko txostena egin du, Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta, eta ondorioztatu du EAEko emakumeek ez dutela behar adinako ordezkaritza botere postuetan beren pisu demografikoari dagokionez, batez ere eremu pribatuan.

Genero Berdintasunaren Indizeari dagokionez (1etik -erabateko desberdintasuna- 100era -berdintasun osoa-), 73,1 zen EAEn 2019an (eskuragarri dagoen azken datua), bi urte lehenago baino bi puntu gehiago. Indizeak jasotzen dituen sei eremuen artean (Enplegua, Dirua, Ezagutza, Denbora, Boterea eta Osasuna), boterearen eremua da zifrarik txarrena duena: 62,7.

Emakumeak botere ekonomiko eta sozialaren eremuan duen ordezkaritza berdintasunetik oso urrun dago, 45,1 eta 56,5, hurrenez hurren, eta botere publiko-politikoaren eremuan, berriz, non legeak arautzen duen berdintasuna, 96,7 da. Horrek erakusten du eremu publiko-politikoaren eta pribatu-ekonomikoaren arteko aldea dagoela boterea banatzerakoan.

Errentari dagokionez, maila altuenetan gizonen ehunekoa emakumeena baino hiru aldiz handiagoa da. Zehazki, tarterik altuenean (102.000 euro baino gehiago urtean), gizonen portzentajea %1,48 da, eta emakumeena %0,47. Gainera, emakumeen batez besteko errenta pertsonala gizonena baino txikiagoa da (9.500 euro inguru), eta alde hori ez da arindu azken 15 urteetan.

LAN MERKATUA

Bestalde, emakumeek beren karrera profesionalean gora egiteko eta botere eta lidergo postuak lortzeko dituzten aukeretan eragina duten faktoreak dira haiek lan merkatuan erabat sartu ez izana eta gainera baldintza okerragoetan sartzea, nahiz eta prestakuntza hobea izan.

Datuen arabera, 2022an, batez beste 504.100 emakumek eta 546.400 lan egiten zuten edo lan egiteko prest zeuden. Datuak lortu zirenetik aldea pixkanaka murrizten joan bada ere (1985ean gizon aktiboen kopurua emakume aktiboen kopuruaren bikoitza zen), emakumea lan merkatuan baldintza okerragoetan sartu da, gizonek emakumeek baino gehiago baitituzte kontratu mugagabeak eta lanaldi osoak. Hala, batez beste, 273.000 emakumek sinatu zuten kontratu mugagabe edo finko bat, eta 303.700 gizonek.

Hala ere, aldi baterako kontratuen kasuan, 115.200 emakumerentzat eta 88.200 gizonentzat izan ziren, eta guztizkoa askoz txikiagoa bada ere, bikoitza baino gehiago dira lan kontraturik gabe lan egin zuten emakumeak gizonen aldean (5.700 emakumeak eta 2.300 gizonak).

Era berean, EAEn lanaldi partzialeko kontratu batekin lan egiten duten emakumeen ehunekoa gizonena baino hiru aldiz handiagoa da. 2020an, datu eskuragarriekin, emakume landunen %22,7k eta gizon landunen %7k lanaldi partzialean lan egiten zuten.

Azkenik, lan merkatuan eta baldintza okerragoetan emakumeak presentzia txikiagoa izatea azal dezakeen beste faktore bat da kontziliazioa eta lanaldi bikoitza. Emakumeek gizonek baino ordu gehiago ematen dituzte egunero etxeko lanetan, adingabeak eta mendeko pertsonak zaintzen. Zehazki, 2021ean, emakumeek batez beste 9,5 ordu ematen zituzten egunean, eta gizonek 6,5 ordu. 2011tik aurrera, ordu kopuru hori egonkor mantendu da eguneko 9,5 ordu horien inguruan.