BILBO 10 (EUROPA PRESS)
Osakidetzak prestakuntza eta ikerketa ekintza berriak jarri ditu martxan Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) nerabeen eta gazteen artean jokabide suizidaren prebentzioa indartzeko, garrantzi sozial eta sanitario bereziko eremua baita. Arrisku egoeren detekzio goiztiarra hobetzea, esku hartze egokia erraztea eta kalteberatasun egoeran dauden adingabeen eta gazteen laguntza indartzea dute helburu ekimenek.
Osakidetzak jakinarazi duenez, lan ildo berriak uztartu egiten ditu, alde batetik, gazteekin ohiko harremana duten pertsonen prestakuntza (Bizi programa), eta, bestetik, jokabide suizida izan duten nerabeei ematen zaien arreta hobetzeko ikerketa aplikatua (iSUPERA-A proiektua). Horrela, "osasun, hezkuntza, gizarte eta komunitate arloetatik erantzun prebentiboagoa, koordinatuagoa eta hurbilagoa" sustatu nahi da.
Suizidioa Prebenitzeko Nazioarteko Eguna ospatzen da ostegun honetan, Osasunaren Mundu Erakundeak bultzatua. Hori dela eta, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak berretsi egin du prebentzio aktibo eta ebidentzian oinarritutako baterako konpromisoa, helburu argi batekin: lehenago detektatzea, nerabeei, gazteei eta haien inguruneei ondoezeko edo krisiko egoerei aurre egiteko behar dituzten baliabideak eskaini ahal izateko eta hobeto laguntzeko.
Jarduera berri horiek, gainera, bat datoz Euskadiko Osasun Itunarekin, eredu asistentzial parte hartzailea, lankidetzakoa eta hurbila sustatzen baitu, prebentzioa, komunitateko lana eta pertsona eta kolektibo zaurgarrienentzako arreta indartzera bideratua.
Hala, Osasun Eskolaren bidez, Osakidetzak nerabe eta gazteen suizidioa prebenitzeko online ikastaro berria jarriko du abian urteko azken hiruhilekoan, Bizi prestakuntza programaren barruan. Prestakuntza herritarrei zuzenduta egongo da, baina arreta nerabeekin eta gazteekin lan egiten edo harremanak izaten dituztenengan dago, hau da, hezkuntza esparruko profesionalak, eragile komunitarioak, gizarte zerbitzuetako langileak eta gazteekin lan egiten duten erakundeak.
Ikastaroak tresna praktikoak eskainiko ditu alerta seinaleak identifikatzeko, balizko arrisku egoera baten aurrean jarduteko eta pertsona behar bezala bideratzeko osasun mentaleko baliabide komunitario eta sanitarioetara. Helburua da nerabe eta gazteengandik gertuen daudenek ondoez emozionala lehenago ezagutu ahal izatea eta nola lagundu eta entzun jakitea, bai eta eskura dituzten baliabideak aktibatzen jakitea ere.
Eduki berria Bizi programari gehitu zaio. Programa hori 2025eko apirilean hasi zen, eta, harrezkero, 2.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena beren prestakuntzetan, Osakidetzaren Osasun Eskola + plaformaren bidez.
IKERKETA
Bestalde, prestakuntzarekin batera, Osakidetzak iSUPERA-A ikerketa proiektua garatu du Gipuzkoan, jokabide suizida izan ondoren osasun mentaleko zentroetan artatutako nerabeei berariaz zuzendua. Programaren xedea da nerabeei krisi egoera berriei aurre egiten laguntzea, eraginkortasun kliniko frogatuko teknika psikologiko espezifikoen eta terapien bidez, Osakidetzako osasun mentaleko zentroetako errealitate asistentzialera egokituta.
Esku hartzea Gipuzkoako osasun mentaleko zentroetan aplikatzen da jada, eta osasun mentaleko medikuek eta erizainek egiten dute. Zortzi saiotan egituratu da, eta aurrez aurreko arreta eta jarraipen digitala uztartzen ditu, nerabe bakoitzaren beharretara egokitutako etengabeko arreta erraztuz.
Orain, helburua da programa Osakidetzako ohiko praktika klinikoan sartzea eta nerabeek tratamendu espezializatuetarako duten sarbidea zabaltzea, jokabide suizidako gertakari berriak prebenitzeko.
Ekimen horiek guztiak Euskadiko Osasun Mentaleko Estrategiaren barruan kokatzen dira, eta estrategia horren lehentasunezko ildoetako bat suizidioaren prebentzioa da. Eremu horretan, Osakidetzak Oraintsuko Suizidio Ahaleginaren Kodea ere badu, suizidio ahalegin baten ondoren erantzun azkarra, jarraitua eta koordinatua bermatzeko lehentasunezko osasun protokoloa.