Elurra kentzeko 215 makina eta 130 laguntza ibilgailu izango ditu EAEko Neguko Bidezaintza Planak

BILBO 10 (EUROPA PRESS)

Elurra kentzeko 215 makina, ibilgailu astunak erretiratzeko zazpi garabi eta 130 laguntza ibilgailu egongo dira 2026-2027ko neguan Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) errepide sarean, Eusko Jaurlaritzak astearte honetan aurkeztu duen Neguko Bidezaintza Planaren arabera.

Jaurlaritzak jakinarazi duenez, hainbat erakundek eta autobideen emakidadunek modu koordinatuan parte hartzen dute plana egiteko eta garatzeko, eta beren baliabideak mobilizatzen dituzte, iragarpen meteorologikoen eta horiek EAEko errepideetan izan dezaketen eraginaren arabera.

Plana koordinazio tresna bat da, eta jarraipen eta informazio fasean aktibatuko da elur kota 1.000 metroko altueratik jaisten denean, eta fase operatiboan, kota 700 metrotik jaisten denean eta prezipitazio kopuruak zirkulazioa zaildu dezakeenean.

2026-2027ko Neguko Bidezaintza Planak iazko baliabide kopuru berari eutsi dio. Horrela, foru aldundien eta autobideen elurra kentzeko 215 makina izango dira prest, bai eta tona askotako ibilgailuak erretiratzeko puntu estrategikoetan kokatuko diren zazpi garabi astun eta koordinazio eta zaintza lanetan laguntzeko beste 130 ibilgailu ere.

Horiei Ertzaintzaren trafikoko lurralde unitateetako patruilak batu behar zaizkie, eta patruila kopurua ertzain-etxeetako baliabideekin indartu eta osatu ahal izango da. Planean aurreikusi da 2026-2027ko negurako 28.500 tona gatz eta 775.000 litro gatzun izatea.

Aurtengo neguko bidezaintza kanpainak hainbat nobedade dakartza. Lehenik eta behin, joan den maiatzean amaitu ziren A-15 errepideko tunelak berritzeko lanak (Gipuzkoa eta Nafarroa lotzen ditu Leitzaranen bidez), eta, horri esker, bide horren erabateko eraginkortasuna berreskuratuko da eta neguko bidezaintzarako dispositiboak zirkulazio baldintza berrietara egokituko dira.

Bestalde, ekainaren 24ko 518/2026 Errege Dekretuan jaso eta urriaren 1etik indarrean dauden Zirkulazioko Erregelamendu Orokorraren aldaketak betebehar berriak ezarri ditu autopistetan eta autobideetan gidatzeko, elurrak zirkulazioa zailtzen duenean.

Egoera horretan, debekatuta egongo da aurreratzea, eta ibilgailuek eskuinerago dagoen erreitik zirkulatu beharko dute. Noranzko bakoitzeko hiru errei edo gehiago dituzten tarteetan, ondoko erreia ere erabili ahal izango da; gainerakoek, berriz, libre egon beharko dute, larrialdietako ibilgailuak eta elurra kentzeko makinak errazago igarotzeko.

Halaber, asteazkenetik, azaroaren 11tik, Arabako eta Bizkaiko aldundiek beren gain hartuko dute AP-68 autobideko bakoitzari dagozkion zatien zuzeneko kudeaketa, kontzesioa amaitu ondoren. Aldaketa horren ondorioz, bi erakundeak zuzenean arduratuko dira beren eskumeneko tarteetan Neguko Bidezaintza Planean aurreikusitako jarduerak gauzatzeaz.

2025-2026KO NEGUA

Jarraipen eta informazio fasea bederatzi aldiz aktibatu zen 2025-2026ko neguan, aurrekoan baino sei aldiz gehiago; fase operatiboa, berriz, bederatzi horietako birritan aktibatu zen. Orain arte inoiz erregistratu den aktibazio operatiboen kopururik handiena da 2017-2018ko aldian 17 aktibazio erregistratu zirenetik; horietako hamarretan fase operatiboa aktibatu behar izan zen.

2025-2026ko neguko denboraldian joera aldatu egin zen EAEn erregistratutako neguko gertakarien kopuruan, hainbat urtez beherako joera izan ondoren. Hala ere, igoera horrek ez zuen eragin nabarmenik izan zirkulazioan, gertakari gehienak 700 metrotik gorako altitudean kontzentratu baitziren, batez ere mendiko errepideetan, eta ez zuten ia eraginik izan bide sare nagusian.

AHOLKU PRAKTIKOAK

Eusko Jaurlaritzak hainbat aholku praktiko eman ditu neguan gidatzeko. Baldintza meteorologikoak txarrak direnean abiadura moteldu behar da eta tarte handiagoa utzi behar da aurrean doazen ibilgailuekin, zoru bustian distantzia handiagoa behar baita ibilgailua gelditzeko.

Funtsezkoa da pneumatikoak egoera onean egotea, pneumatiko higatuek ez baitute ura behar bezala husten eta istripua eragin dezakete. Neguko pneumatikoak jartzea gomendatzen da, zoruan ura, izotz zuria, izotza eta elurra dagoenean trakzio, galgatze ahalmen eta kontrol hobea eskaintzeko diseinatuta baitaude. Neguko pneumatikoak jartzen ez badira, bidean elurra dagoenean behar-beharrezkoa da ibilgailuetan kateak eramatea eta jartzen jakitea zirkulatu ahal izateko.

Hotz handia egiten duen egunetan kontuz izan behar da izotzarekin, ABS edo lau gurpileko trakzioa bezalako sistemek ere ez baitute libratzen irristatzeko arriskutik. Ezinbestekoa da, beraz, astiroago eta zuhurrago gidatzea. Beira garbigailuak dira zaindu beharreko beste elementuetako bat: baldintza onetan eduki behar dira beti, euria edo elurra ari duenean errepidea ongi ikusi ahal izateko.

Era berean, funtsezkoa da bat-batean ez galgatzea eta abiadura handian ez zirkulatzea. Leunki eta pixkanaka frenatzen ahalegindu behar da, gurpilak blokeatu ez daitezen eta ibilgailuaren kontrola gal ez dadin. Horrelakoetan, frenoko pedala askatu beharko da trakzioa berreskuratzeko, eta motor-frenoa erabili frenoko pedalarekin txandakatuta.

Azkenik, elurrarekin abiatzean garrantzizkoa da pixkana egitea. Gurpilek irrist egiten badute, martxa handiagoa sartu beharko da gurpilei indar gutxiago aplikatzeko.