Etxepare Euskal Institutuaren sareko zazpi katedrak nazioarteko jarduera akademikoa garatuko dute udazkenean

BILBO 5 (EUROPA PRESS)

Etxepare Euskal Institutuak AEBetako, Kanadako, Argentinako eta Frantziako unibertsitateetan bultzatutako katedretako zazpik beren jarduera akademikoaren zati handi bat garatuko dute udazken honetan, eta urriko lehen jardueren artean, New Yorkeko Bernardo Atxaga Katedraren mintegiak daude, astelehen honetan hasiko direnak, urriaren 5ean.

Horrela, Etxepare Euskal Institutuak jakinarazi dutenez, CUNY, Chicago, Nevada, Massachusetts Amherst, McGill eta Universidad Nacional de San Martin bezalako unibertsitateek hitzaldiak, mintegiak eta ikerketa topaketak izango dituzte, idazle, ikertzaile eta hainbat diziplinatako adituen parte hartzearekin. Jarduerek hainbat gai jorratuko dituzte, hala nola eleaniztasuna, migrazioak, identitatea, memoria, botere harremanak, literatura sorkuntza eta gizarte berrikuntza.

Katedra horien bidez, Etxepare Euskal Institutuak ikerketa, hausnarketa eta truke akademikorako guneak sustatzen ditu, non euskal errealitateari lotutako ikuspegiak eta esperientziak nazioarteko eztabaidekin elkarrizketan jartzen diren, beste unibertsitate komunitate batzuekin ezagutza trukatzen lagunduz.

Lehendik dauden katedren jardueraz gain, Esther Ferrer Katedraren inaugurazioa egingo da Parisko Sorbonne Unibertsitatean urriaren 22an. Etxepare Euskal Institutuak lankidetza akademikorako nazioarteko sarea zabalduko du katedra berri honekin.

Bada, City University of New Yorkeko (CUNY) Bernardo Atxaga Katedrak Oihana Leonet Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) irakasle eta ikertzailea hartuko du astelehen honetatik ostiralera, urriaren 5etik 9ra. Bere mintegi zikloak eleaniztasun garaikidea aztertuko du ikuspegi soziolinguistikotik eta hezkuntzaren ikuspegitik. Euskararen esperientzia abiapuntutzat hartuta, eta Latinoamerikako errealitateekin elkarrizketan, identitateaz, desberdintasunaz, hizkuntza justiziaz eta hiztun berriei buruz hausnartuko du.

Halaber, Chicagoko Unibertsitatean, Eider Rodriguez idazleak 'Una historia de violencia: un paseo por la cultura vasca' (Indarkeria historia bat: euskal kulturan zehar ibilaldia) programa garatuko du urriaren 14tik abenduaren 8ra, Koldo Mitxelena Katedraren baitan. Hainbat mintegiren bidez, gorputzaren, hizkuntzaren eta indarkeriaren arteko harremana, euskal gatazkari lotutako zinema eta literatura estereotipoak eta esperientzia jakin batzuk irudikatzeko hizkuntzak dituen mugak aztertuko ditu.

KIRMEN URIBE

Bestalde, University of Massachusetts Amhersteko William A. Douglass Katedran Kirmen Uribe idazlea izango dute gonbidatu urriaren 28an eta 29an. 'Writing Across Borders' (Mugaz gaindi idazten) izeneko programaren baitan, besteak beste, Asier Altunak zuzendutako 'Karmele' filma proiektatuko da, Uriberen 'Elkarrekin esnatzeko ordua' eleberrian oinarritua.

Gainera, idazketa garaikideari, artxiboari eta fikzioari buruzko topaketa akademikoa egingo da, eta euskararen, memoriaren eta literaturaren arteko harremanei buruzko hitzaldi publikoa emango du idazle ondarrutarrak.

Orobat, Nevada Reno Unibertsitateko Jon Bilbao Katedrak Ander Beristain hizkuntzalari eta Saint Louis Unibertsitateko irakaslea hartuko du irailaren 12tik urriaren 11ra. Bere egonaldian zehar, AEBetako euskal diasporan euskararen jabekuntza, garapena eta belaunaldiz belaunaldiko transmisioa ikertzeaz gain, hainbat jarduera akademiko burutuko ditu Reno eta Boisen.

Kanadan, Montrealgo McGill Unibertsitateko Elbira Zipitria Katedrak gizarte berrikuntza izango du ardatz, Gorka Espiau EHUko Agirre Lehendakaria Centerreko zuzendariaren parte hartzearekin. Urriaren amaiera eta azaroaren hasiera bitartean egitekoa den egonaldian, zentroko gizarte erronka konplexuei aurre egiteko azpiegitura digitalen diseinuan duen esperientzia partekatuko du eta hainbat hitzaldi eta mintegitan hartuko du parte. Quebecen garatutako esperientziak ezagutzeko eta bi lurraldeen arteko lankidetza aukerak aztertzeko parada ere emango du egonaldiak.

Era berean, Universidad Nacional de San Martineko (UNSAM) Amale Artetxe Katedrak Susana Truchuelo historialaria eta Cantabriako Unibertsitateko Historia Modernoko katedraduna izango du gonbidatu azaroaren 4tik 10era. Bere jarduera akademikoak XVI. eta XVII. mendeetako euskal lurraldeetako gobernantza, boterearen artikulazioa eta parte hartze politikoa izango ditu ardatz.

Hitzaldi, ikerketa-topaketa eta irakaskuntza jardueren bidez, erakunde politikoen funtzionamendua, foruak, botere harremanak eta lurralde identitateen eraikuntza aztertuko ditu, euskal kasua gizarte iberiar eta amerikarren inguruko ikerketa historikoekin lotuz.

ESTHER FERRER KATEDRA

Bestalde, Etxepare Euskal Institutuak eta Sorbonne Unibertsitateak Esther Ferrer Katedra berria inauguratuko dute Parisen urriaren 22an. Donostian 1937an jaioa, urteak daramatza Ferrerrek Frantziako hiriburuan. Arte garaikidearen figura nabarmena da, performancearen aitzindarietako bat nazioartean.

Katedraren sorrera 2025eko azaroan iragarri zen, Etxepare Euskal Institutuaren 15. urteurrenaren ospakizunean, Frantziako Liburutegi Nazionalean. Lankidetza akademiko berriaren helburua da euskarari eta euskal kulturari buruzko ikerketa eta hausnarketa sustatzea, artearekin, pentsamenduarekin eta esperimentazioarekin loturak ezarriz.

Katedraren sorrera 'Ça colle au basque' programaren testuinguruan kokatzen da; Etxepare Euskal Institutuak euskal kulturaren presentzia eremu frankofonoan indartzeko asmoz sustatutako egitasmoa da.

Euskal ikasketen katedrak Etxepare Euskal Institutuak nazioarteko lankidetza akademikorako dituen tresna nagusietako bat dira. Atzerriko unibertsitateekin egindako akordioen bidez, ikerketa eta ezagutza trukea sustatzen dituzte, euskal errealitatetik sortutako ikuspegi eta esperientziak beste komunitate akademiko batzuekin eta nazioarteko eztabaidekin lotuz. Gaur egun 12 katedra ditu.