BILBO 8 (EUROPA PRESS)
Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Kimika Fakultateko irakasle titularra den Haritz Sardon Muguruza doktoreak jaso du Espainiako Kimikako Errege Elkartearen Sarien Ikerkuntzako Bikaintasunaren saria 2026ko edizioan. Sariak hautagaien azken urteetako ibilbidea baloratzen du, eta sari banaketa urrian edo azaroan egingo den ekitaldian izango da.
Espainair elkartea aurretik ere saritu du Sardon irakaslea, 2021ean, ikertzaile gaztearen saria jaso baitzuen Taldeko Liderra modalitatean, ikerkuntza talde berri bateko lider gisa egindako ibilbidea aitortuz, EHUko iturriek jakinarazi dutenez.
"Espainiako Kimikako Errege Elkarteak Ikerkuntzako Bikaintasunari emandako sariak kimika etikoago eta zirkularragoaren alde egin dugun apustua bide zuzena dela erakusten du, eta material polimerikoen eraldaketan lanean jarraitzeko eta lan horretan lider izaten jarraitzeko bultzada eman digu", adierazi du irakasle sarituak.
Bere iritziz, sariak "bozgorailuarena" egiten du polimero jasangarrien garapenean, eta "plastikoak berrerabili eta birziklatu ahal izateko soluzio errealen beharrean jartzen du arreta, material baliotsu horien bizitza baliagarria luzatuz".
Haritz Sardonek ur oinarriko poliuretanozko material hibridoen diseinu arrazionalari eta sintesiari buruzko doktorego tesia egin zuen. Histocell enpresan denboraldi laburra igaro ondoren, IBM Research-era (Kalifornia) joan zen doktorego osteko egonaldia egitera, J. L. Hedrick doktorearen gainbegiradapean, eta han polimerizazioan organo katalisiaren erabileraren inguruan egin zuen lan.
Kalifornian prestakuntza amaitu ostean, etxera itzuli eta Polymaten hasi zen lanean. 2018an, irakasle laguntzaile gisa hasi zen EHUn lanean, Kimika Fakultatean. Urte batzuk geroago, Espainiako Kimikako Errege Elkarteak BERC-Polymateko Katalisi eta Polimero Jasangarrien Taldeko buru gisa saritu zuten.
ETORKIZUNEKO PLASTIKOAK
Haritz Sardon doktorearen lana etorkizuneko plastikoen diseinura bideratu da, ikertzaile independente gisa, plastiko eskalagarriak eta ingurumena errespetatzen dutenak birziklatzeko estrategiak ezarriz. Horrez gain, berezko zirkularitatea duten polimero berrien garapenaren inguruan ere egin du lan. Teknologia horietako batzuk gaur egun ustiapen fasean daude Polykey start-uparen bidez eta, Sardon doktorea da start-up horren sortzaileetako bat da.
Sardonek zuzentzen duen beste ikerketa lerro garrantzitsu bat Fabrikazio Aditiboan (AM, ingelesez) jasangarritasuneko printzipioak integratzeari buruzkoa da (3D inprimaketa deitzen zaiona). Gaur egun, bere lantaldea modu intrintsekoan birziklagarriak diren fabrikazio aditiborako erretxina berriak diseinatzen ari da, eta, hala, 3D inprimaketan erabiltzen diren materialen zikloa itxi ahal izateko. Teknologia horietako batzuk HEVEA3D (https://hevea3d.es) startuparen (Sardon doktorea da sortzaileetako bat) bidez merkaturatzen dira gaur egun.
15 tesi baino gehiago zuzendu ditu, eta 200 argitalpen baino gehiagoren egilea da. Gainera, hamar patente baino gehiagoren asmatzailea da beste batzuekin batera. Sardonek nazioarteko hainbat sari jaso ditu, besteak beste, Progress in Polymer Science (2025) Inaugurazio Saria, RSCren Polimeroen Kimikako Saria (2024), edo ACSko polimeroetako Ikertzaile Gaztearen Saria (2020).