Bertan behera utzi dute EAEko 2026-2027ko angula arrantzaren kanpaina espeziearen egoerak okerrera egin duelako

BILBO 10 (EUROPA PRESS)

Eusko Jaurlaritzak erabaki du bertan behera uztea Euskadiko 2026-2027ko angula arrantza profesionalaren kanpaina, Europako aingiraren (Anguilla anguilla) "egoera kritikoa" eta espeziearen hilkortasuna murrizteko nazioarteko gomendio zientifikoak kontuan hartuta.

Jaurlaritzak jakinarazi du erabakia Itsasoa Esploratzeko Nazioarteko Kontseiluaren gomendioetan oinarritu duela, erakunde horren arabera, Europako aingiraren egoera "kritikoa" baita.

Erreklutamendua, hau da, gure ibaietara eta estuarioetara iristen diren angulen kopurua, erreferentzia mailatik behera dago duela hamarkada batzuetatik. Erreferentzia maila hori 1960tik 1979ra bitartean erregistratutako batez besteko erreklutamenduari dagokio: gure eremuan, 2025ean maila horren %12,1ekoa zen, eta 2026an are gehiago jaitsi da, %6,4ra arte. Horregatik, nazioarteko erakundeak zero harrapaketa gomendatu du espeziearen habitat eta bizi fase guztietan, angula barne.

Txostenek agerian utzi dute Europako aingiraren populazioa Europar Batasunak ezarritako berreskuratze helburuetatik "oso urrun" dagoela oraindik, azken urteotan kudeaketa eta kontserbazio neurriak hartu diren arren. Testuinguru horretan, Jaurlaritzak "beharrezkotzat" jo du espeziea babesteko neurriak mantentzea, zuhurtzia printzipioarekin eta Euskadiko Europako Aingiraren Kudeaketa Planaren helburuekin bat etorriz.

Europako aingira desagertzeko arrisku kritikoan dagoen espezie gisa sailkatuta dago Natura Kontserbatzeko Nazioarteko Batasunaren Zerrenda Gorrian 2008tik (azken ebaluazioa 2020koa da). Zerrenda hori mundu mailako erreferentzia nagusia da espezieen desagertzeko arriskua ebaluatzeko.

Kategoria berean agertzen da 2025ean Espainiako Zerrenda Gorrian egindako azken ebaluazioan ere, baita Espainiako Arrain Kontinentalen Atlasean eta Liburu Gorrian ere (Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioa, argitaratze prozesuan).

Kanpaina bertan behera uzteko erabakia ekainaren 18ko 77/2024 Dekretuaren babesean hartu da. Dekretu horrek Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) angula arrantza profesionala arautzen du, eta arrantza denboraldia irizpide tekniko eta zientifikoen arabera aldatzeko edo bertan behera uzteko aukera jaso.

BALIZKO LAGUNTZAK

Neurriak arrantza -sektore profesionalaren jardueran izan dezakeen eragina kontuan hartuta, Eusko Jaurlaritzako jarduera aldi baterako eteteagatiko laguntzak emateko aukera aztertuko du, kanpainaren etenaldiak eragindako arrantzale profesionalentzat.

Laguntzak Itsasoko, Arrantzako eta Akuikulturako Europako Funtsaren bidez bideratu ahal izango lirateke, betiere aplikatu beharreko Europako eta Estatuko araudietan ezarritako baldintzak betetzen badira. Helburua da arrantza sektoreari laguntzeko aukerak aztertzea, espeziearen berreskurapena bultzatzeko beharrezkoak diren murrizketen aurrean.

Aldi berean, Jaurlaritzak lankidetza berria bultzatu du angula arrantzaren sektorearekin, Azti zentro teknologikoak Oriako estuarioan egiten dituen angulen laginketa zientifikoetan parte hartzeko. Ekimen horri esker, arrantzale profesionalek inguruneaz duten esperientzia eta ezagutza espeziearen jarraipen zientifikoko lanetan txertatu ahal izango dira.

Laginketa horien helburu nagusia angulen erreklutamendua neurtzea da, hau da, urtero gure estuarioetara eta ibaietara iristen diren ale gazteen kopurua kalkulatzea. Adierazle zientifiko nagusietako bat da Europako aingiraren populazioaren bilakaera ebaluatzeko.

Lanak azarotik otsailera bitartean egiten dira, metodologia zientifiko estandarizatu bati jarraituz. Metodologia horrek aukera ematen du urte desberdinetako emaitzak alderatzeko eta populazioaren epe luzeko joerak aztertzeko.

Oria ibaia Euskadin aingiraren jarraipen integrala egiteko arro pilotua da, eta bertan jasotako datuek Itsasoa Esploratzeko Nazioarteko Kontseiluak Europako aingiraren erreklutamendua kalkulatzeko erabiltzen dituen datu serieetako bat osatzen dute. Horrela, datu horiek nazioarteko ebaluazio zientifikoetan laguntzen dute, eta Aztik ere parte hartzen du ebaluazio horietan.

Lankidetza hori Eusko Jaurlaritzak bultzatutako Euskadiko Europako Aingiraren Kudeaketa Plana berrikusteko prozesuaren barruan kokatzen da. Prozesu horretan parte hartzen dute foru aldundiek, Uraren Euskal Agentziak (URA), Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU), ikerketa zentroek, elkarte ekologistek eta espeziearen kontserbazioan inplikatutako beste eragile batzuek.

Jaurlaritzaren arabera, arrantzaleak jarraipen programa horietan txertatzeak kudeaketa parte hartzailearen eredua indartzen du. Eredu horretan, administrazioek, komunitate zientifikoak eta arrantza sektoreak elkarlanean jarduten dute, espezieari buruzko ezagutza hobetzeko eta erabakiak eskura dagoen ebidentzia zientifiko onenean oinarrituta hartzeko.

Horrela, Jaurlaritzak berretsi egin du Europako aingira berreskuratzeko, erabakiak zorroztasun zientifikoz hartzeko eta arrantza sektorearekin elkarrizketa sustatzeko duen konpromisoa. Helburua da kudeaketa jasangarri baterantz aurrera egitea, epe luzera espeziearen kontserbazioa eta jarduera profesionalaren etorkizuna bateragarri egiteko.