DONOSTIA 13 (EUROPA PRESS)
Ezohiko uholdeek, itsas enbatek eta zikloi ekaitz atipikoek 57,96 milioi euroko eragin ekonomiko potentziala izan dute Gipuzkoan 2014tik 2024ra bitartean, Naturklimako Klima Aldaketaren Behatokiak egindako Klima Aldaketaren Eraginari eta Zaurgarritasunari buruzko VII. Txostenaren arabera. Kopuru horretatik, 47,37 milioi euro Aseguruen Konpentsazio Partzuergoak erregistratutako kalte ordainei dagozkie, eta gainerako 10,58 milioi euroak eragindako kalteek sortutako zeharkako ondorio ekonomikoei.
Txostenaren aurkezpenean azaldu dutenez, lanak "zenbakiak" jartzen dizkio eguneroko bizitzan, enpresetan, azpiegituretan eta lurraldeko funtsezko zerbitzuetan dagoeneko eragina duen errealitate bati, "muturreko fenomeno meteorologikoen ondorioak gertatzen diren lekutik askoz harago iristen baitira".
"Uholde batek, itsas denborale batek edo ekaitz batek kalte zuzenak eragin ditzake etxebizitzetan, saltokietan eta industrietan, baina hornidura kateak eten, jarduera ekonomikoak geldiarazi eta beste sektore batzuetara ere zabal ditzake bere ondorioak", ziurtatu dute.
"Klima aldaketaz hitz egiten dugunean, ekonomiaz, kalteez, aurrekontuez eta, jakina, giza bizitzez ere ari gara. Ez gaude etorkizuneko arazo baten aurrean, ezta ingurumen arazo huts baten aurrean ere. Kaltetutako etxebizitzez, jarduera galdu behar duten saltokiez, jarduera eten behar duten enpresez eta kalteak konpontzeko erabili behar ditugun baliabide publikoez ari gara", adierazi du Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasuneko diputatuak.
Ildo horretan, azpimarratu duenez, "klima aldaketara egokitzea gure ekonomia babestea eta herritarren segurtasuna eta ongizatea bermatzea ere bada. Prebentzioa da inbertsiorik onena. Ezin gara kalteak gertatzen direnean erantzutera mugatu. Aurreratu egin behar dugu, gure udalerrien zaurgarritasuna murriztu eta pertsonak babestu, bereziki egoera horiei aurre egiteko baliabide gutxien dituztenak. Klima aldaketara egokitzea gizarte babeseko, segurtasun ekonomikoko eta justizia sozialeko politika ere bada".
Txostenak egiaztatzen duenez, muturreko bero gertakariak gero eta ohikoagoak eta biziagoak dira Gipuzkoan, eta egun beroen, gau beroen eta gau tropikalen kopuruak gora egin du. Gainera, proiekzioen arabera, joera horrek datozen hamarkadetan ere jarraituko du. Era berean, prezipitazioen banaketan aldaketak antzeman ditu, udaberri lehorragoetarako joerarekin, eta itsas mailaren igoerarekin lotutako kostaldeko arriskuaren hazkundearen inguruan ohartarazi du.
Balizko meteorologia gertakari kaltegarriei dagokienez, 2014tik 2024ra bitartean meteorologia kaltegarritasuneko atalaseak 566 aldiz gainditu ziren, 435 egunetan. Haizearekin lotutako gertakariak izan ziren ohikoenak, eta ondoren prezipitazio handiek eragindakoak. Hala ere, itsas enbatek, hain ohikoak ez izan arren, alerta gorriko egoeren proportziorik handiena izan zuten: %31,7.
ALDIBEREKOTASUNA
Bereziki esanguratsua den beste datu bat muturreko fenomeno desberdinen aldiberekotasuna da: 97 egunetan bi arrisku meteorologiko edo gehiago gertatu ziren aldi berean, batez ere prezipitazio handiak eta ibai uholdeak. Atalaseen gainditzeen %77,38 azaroa eta martxoa bitartean gertatu ziren.
Azterketa ekonomikoak 13.678 erreklamazio eta 47,37 milioi euroko kalte ordain jasotzen ditu, ezohiko uholdeek, itsas enbatek eta zikloi-ekaitz atipikoek eragindako kalteengatik. Donostialdean, bereziki Donostian, bildu ziren erreklamazio gehien eta kalte ordainetan ordaindutako zenbatekorik handienak.
Urola Kostan, berriz, biztanleko kalte ordainik handienak erregistratu ziren; itsas enbatek eragin zituzten kosturik handienak, eta etxebizitzak, saltokiak eta industriak izan ziren kaltetutako ondasun eta sektore nagusietako batzuk.