Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioa Euskal AEko BPGren % 28,8 izan zen 2023an

GASTEIZ, 30 Dic. (EUROPA PRESS) -

Euskal AEko etxeko produkzioaren balioa 26.856 milioi eurokoa izan zen 2023an, hau da, urte horretako Barne Produktu Gordinaren (BPG) % 28,8, Eustaten datuen arabera.

Etxean egindako jarduera gehienak ez dira BPGn zenbatzen, baina funtsezkoak dira ongizate kolektiborako. 'Etxeko Lanaren Kontu Satelitearen' zazpigarren edizioaren helburua da etxeek egindako produkzio-jardueren irudi integrala ematea eta haien balio ekonomikoa kalkulatzea.

Aztertutako jarduera nagusien artean honako hauek daude: ostatua ematea, zaintza eta heziketa ematea, elikagaiak prestatzea, arroparekin lotutako zereginak egitea eta aparteko jarduerak gauzatzea, hala nola konponketak eta mantentze-lanak.

Azken hogeita hamar urteotako bilakaerak etxeko produkzioaren izaera zikloaren aurka ematen ari dela islatzen du; krisi-garaietan baliabideak transferitzen dira merkatuko ekonomiatik ordaindu gabeko etxeko lanetara, eta hedapen-faseetan, berriz, jarduera horietako batzuk kanpora ateratzeko joera dago. 1993an, ordaindu gabeko etxeko lanak BPGn zuen pisua % 45,5ekoa izan zen, eta 2023an, berriz, % 28,8koa, aurreko edizioaren antzeko mailetan mantenduz (% 27,4koa 2018an).

Aldi horretan, BPGn zuen pisuak behera egin zuen etengabe, 2013an izan ezik -krisi ekonomiko-finantzario betean-, orduan % 32,4ra iritsi baitzen. 2023an, etxeko lanaren funtzioen araberako banaketak 2018ko lehentasun berak erakusten ditu, nahiz eta desberdintasun batzuk egon.

"Ostatua ematea" funtzioak % 29,6ko pisua izan zuen, duela bost urte bezala. Aitzitik, beste funtzio batzuek garrantzia areagotu dute: "Jaten ematea" % 43,4ra handitu zen (2018an baino hiru puntu gehiago) eta "Arropa eta bestelako jarduerak ematea" % 8,1era igo zen (puntu erdi gehiago). Aitzitik, "Zaintzea eta heziketa ematea" funtzioa % 18,9ra jaitsi zen, 2018an baino hiru puntu eta erdi gutxiago.

ETXEKO LANEN % 63,5 EMAKUMEEK EGITEN DUTE

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren banaketari -sexuaren arabera- dagokionez, genero-arrakala esanguratsua dago oraindik: 2023an, % 63,5 emakumeek egiten dute (2018an % 67,2). Hala eta guztiz ere, gizonen inplikazioa ehuneko 15,8 puntu igo da hogeita hamar urtetan, 1993ko datuekin alderatuta.

Gizonen inplikazio handiagoa ez da berdina izan zeregin guztietan. Gizonen parte- hartzea nabarmenagoa den eta, gainera, hazi egin den funtzioen artean, honako hauek daude: "Ostatua ematea" -2023an gizonek % 42,5eko partaidetza izan zuten (2018an baino ehuneko 4,5 puntu gehiago)-, eta "Jaten ematea" % 37,4ra iritsi ziren, hau da, ehuneko 6,5 puntuko igoera eman zen.

Aitzitik, "Zaintzea eta heziketa ematea" funtzioa emakumeei dagokie batez ere, lan horren % 69,3 beren gain hartzen baitute, 2018an baino ehuneko lau puntu gehiago. BPGri dagokionez, emakumeek etxean egiten duten lana BPGren % 18,3 izango litzateke, eta gizonek egiten dutena, berriz, % 10,5.

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren araberako lurralde-banaketa bat dator biztanleriaren tamainarekin: Bizkaiak Euskal AEko etxeko produkzioaren % 55,2 biltzen du, Gipuzkoak % 30,3 eta Arabak % 14,5. Sexuaren araberako parte-hartzeari dagokionez, Gipuzkoa nabarmentzen da gizonek etxeko lanen % 43,2 egiten dutelako; Bizkaian, berriz, gizonek % 42,4 egiten dute, eta Araban, % 41,6.