O arquitecto Pedro de Llano pide ante Rueda evitar a "atrocidade" dunha liña de alta tensión sobre o Castro Lupario

   SANTIAGO DE COMPOSTELA, 6 Oct. (EUROPA PRESS) -

   O arquitecto Pedro de Llano recibiu este venres o recoñecemento á súa traxectoria nos Premios de Arquitectura e Rehabilitación de Galicia 2023. Nun discurso ante o presidente da Xunta, Alfonso Rueda, e as conselleiras de Medio Ambiente e Infraestruturas, Ángeles Vázquez e Ethel Vázquez, este profesional fixo un chamamento ao Goberno galego a dar marcha atrás na autorización dunha liña de alta tensión que atravesará o Castro Lupario --situado entre Brión e Rois (A Coruña--, o que tacha de "atrocidade". "Esta sería a máis fermosa noticia que eu hoxe podería desexar como premio", asegura.

   Na súa intervención na Cidade da Cultura, lembrou que o arqueólogo Fernando Acuña Castroviejo foi o primeiro que lle ensinou no seu día o Castro Lupario, que xunto coa aldea de Angueira de Castro conforman "un dos máis importantes paisaxes galegas", situado só a unha decena de quilómetros de Santiago.

   Por iso, fai un chamamento a que se opte por unha "solución estudada" que non supón unha afectación á zona: "Se non queremos que, dentro dun tempo, alguén poida preguntarse quen foron os responsables desa atrocidade".

   O autor de 'Arquitectura popular en Galicia' apela á "sensatez, austeridade e sensibilidade" na arquitectura para evitar "irreversibles intervencións non desexadas" como a do Castro Lupario. "O lugar no que temos o gozo de vivir unhas 20 familias de vellos, adultos e nenos", situada a "200 metros" do Camiño Portugués e no lugar de "a última noite do Apóstolo antes de ser enterrado".

   A Xunta de Galicia deu luz verde o ano pasado a unha liña de alta tensión de 40 quilómetros que atravesa unha decena de municipios das provincias da Coruña e Pontevedra, con inicio no parque eólico de Lousame e final na subestación eléctrica de Tivo, en Caldas de Reis.

   Este polémico proxecto recibiu numerosas alegacións de veciños de Rois, diferentes concellos, o Consello da Cultura Galega e entidades como a Asociación Profesional de Conservadores-Restauradores de Bens Culturais de España (ACRE), que alertan de afectación ao Castro Lupario, a ruta portuguesa do Camiño de Santiago, así como outros bens culturais, tales como o Pazo do Faramello.

RUEDA: "TENTAREMOS ATENDER"

   En resposta, Alfonso Rueda recolleu a luva e comprometeu: "Tentaremos atender". No entanto, defendeu que debe haber un "equilibrio necesario" entre a actividade económica e o respecto ao medio ambiente. "Non podemos renunciar a non facer nada en ningun sitio", sostén, pero tampouco optar polo pensamento de que "o que se estraga xa se arranxará".

   Nesta liña, o presidente da Xunta pediu "un voto de confianza", "con independencia de ideoloxías políticas", para "seguir tentándoo", pois quere que Galicia teña unha "arquitectura de calidade en todos os sentidos", onde "o fundamental ten que ser preservado". "Seguiremos escoitando, somos perfectamente conscientes que temos moito que escoitar", garantiu.

   Paralelamente, Rueda defendeu que "sempre é bo rehabilitar edificacións antes que derrubalas", nun discurso na que apostou por avanzar na planificación urbanística.

REIVINDICACIÓN DA ARQUITECTURA ANÓNIMA RESPECTUOSA COA CONTORNA

   Coñecida por obras como a rehabilitación da aldea prerromana de Piornedo, en Cervantes (Lugo), ou modificar o compostelán Pazo de Raxoi para acoller ao Consello da Cultura Galega, Pedro de Llano fixo unha reivindicación da "arquitectura anónima" de Galicia, que ten en conta a adaptación ao territorio e faise "en función das necesidades" da xente, o que contrasta con "gran parte" da arquitectura actual marcada por un contexto económico e social "alleo ao mundo". Apela a conseguir solucións baseadas nun "maior rendemento e menor impacto" ao ecosistema.

   A toma da palabra de De Llano comezou cunha anécdota de como nos incendios de 2017 un amigo seu de Piornedo chamoulle para que fixese algo contra o lume. Así, tentou chamar ao por entón presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, pero non logrou porse en contacto con el. Entón, conseguiu falar con Alfonso Rueda, por entón vicepresidente, do que lembra a súa "amabilidade" e quen lle prometeu que faría "o imposible por salvar a aldea". "Unha hora despois, os avións mollaban Piornedo".

   Sobre esta anécdota, Rueda dixo que "os avións viñeron porque tiñan que vir". Valora que este verán está a ser "moi tranquilo en canto a incendios" --"toquemos madeira", afirmou--, pero enxalza o "bo sistema extincion" e que tamén haxa "cidadáns concienciados".

   De Llano considera que Galicia "necesita ser pensada desde a perspectiva de protección da natureza e o seu patrimonio natural". Por todo iso, o medio ambiente e a cultura "deben converterse nunha prioridade que garanta todas e cada unha das intervencións", cun aproveitamento dos recursos "austera e lóxica".

   Finalmente, De Llano terminou cun emotivo recordo para a súa muller, Margarita Neira. "O gran amor da miña vida", sentenciou.

HOMENAXE A CARLOS JORRETO VEIGA E MÁIS PREMIADOS

   Máis aló de Pedro de Llano, estes premios recoñeceron a Carlos Jorreto Veiga. Con 83 anos e unha carreira de máis de 60 anos, foi premiado pola súa traxectoria na categoría de arquitecto técnico na que destacan actuacións como a rehabilitación de Santo Estevo de Ribas de Sil.

   Jorreto Veiga explicou que elixiu por "vocación" a súa carreira de aparellador e arquitecto técnico, con especial satisfacción polas obras de rehabilitación que lle encargou o Ministerio de Cultura e Patrimonio da Xunta. Considera este galardón: "Un broche de ouro excepcional para o peche da miña carreira profesional".

   En canto aos proxectos galardoados nesta edición, os bloques de edificios do espazo residencial de Cornes --de Manuel Carbajo Capeáns e Celso Barrios Ceide--, en Santiago de Compostela, recibiu o Premio Galego de Arquitectura.

   A rehabilitación dunhas dependencias administrativas na Coruña, que deron lugar ao chamado Espazo Amizar --Iglesias e Veiga Arquitectos SLP-Manuel Vázquez Muíño--, recibiron o Premio Galego de Rehabilitación, onde o equipo gañador fixo mención ao falecido exconselleiro de Facenda, Valeriano Martínez, como "artífice" do proxecto.

   Outros premios á sustentabilidade foron os proxectos: un cebadeiro de gando na Fonsagrada (Lugo) --Alfonso Salgado Suárez e Francisco Xabier Liñares Túñez--, que reflicte o paso da gandaría intensiva á extensiva; unha vivenda unifamiliar de Celanova (Ourense), deseñada por Manuel Jorreto Díaz --quen reivindicou que a arquitectura sirva para "danar menos planeta"--; así como a horta e o invernadoiro do restaurante Culler de Pau, no Grove (Pontevedra) --Prieto Patiño Arquitectura SLP--.