AYUNTAMIENTO DE CALDAS - Archivo
SANTIAGO DE COMPOSTELA, 26 Mar. (EUROPA PRESS) -
Ofrecer contratos estables, así como garantir a conciliación do traballo coa vida familiar e o lecer son dous das claves que poderían garantir o recambio xeracional dos médicos en Galicia, ante o previsible aluvión de xubilacións dos próximos anos.
"Hai que dar pasos en entender á xente nova. Están perfectamente formados e son traballadores, pero a conciliación ou o seu lecer creo que o valoran máis do que se valoraba en tempos anteriores", explica, nunha entrevista a Europa Press, o presidente do Consello Galego de Colexios Médicos, Eduardo Iglesias.
Recoñece que, no sector público, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) está "a dar pasos" no último ano para tentar reter á xente con melloras retributivas, como ofrecer contratos de tres anos para facultativos que acaban o MIR, a estabilización de prazas por concurso de méritos en lugares de difícil cobertura e as propostas de mellorar o pago das horas extra cando se cubran ausencias de compañeiros.
E é que, de acordo con datos dos colexios médicos, nas catro provincias "vai haber uns anos nos que vai ser complicado poder suplir aos médicos que se xubilan", sobre todo en Medicina de Familia e Pediatría, aínda que tamén noutras especialidades. "Hai dificultade agora de suplir prazas por vacacións, por baixas... Porque non hai médicos en paro", constata Iglesias.
Segundo cifras do Ministerio de Sanidade actualizados ás 2021 --últimas dispoñibles--, o Sergas conta cun total de 9.865 médicos, o que supón unha taxa de 3,7 profesionais por cada 1.000 habitantes. Esta media está lixeiramente por enriba da española, situada en 3,5, e é superior a outro oito comunidades: Andalucía, Baleares, Canarias, Castela-A Mancha, Cataluña, Comunidade Valenciana, Comunidade de Madrid e Murcia.
De todos os facultativos do sistema público galego, máis da metade (5.491) son de Atención Hospitalaria, mentres que hai 2.768 en Atención Primaria, incluíndo --entre outros-- a médicos de familia e pediatras.
Pero os colexios médicos constatan a existencia de máis de 15.000 colexiados en toda Galicia entre todas as especialidades, asistenciais e non asistenciais, e tendo en conta tamén o sector privado. Por tanto, cabería supor que, ademais dos case 10.000 que exercen no Sergas, hai outros 5.000.
"NÚMERO IMPORTANTE" DE XUBILACIÓNS
E que pasa coas xubilacións? Eduardo Iglesias, que ademais do Consello Galego preside o Colexio de Médicos de Lugo, estima que, só na provincia, hai agora uns 700 profesionais que teñen máis de 60 anos e que se retirarán "paulatinamente en cinco anos". Tendo en conta que hai "máis ou menos 1.500 en activo, é un número importante", case a metade.
Así mesmo, por seguir co exemplo lucense, hai xa uns 50 médicos de familia con 64 anos aos que lles correspondería xubilarse "se non prorrogan a vida laboral". Isto supón que, como se están formando uns 20 MIR nesta especialidade, haberá un desfasamento de 30 facultativos que se perderán en Lugo.
Así, o presidente dos médicos galegos coincide coa Xunta en que a principal solución sería ampliar a oferta MIR en lugar de actuar nas prazas das facultades de Medicina, que serán máis de 400 o próximo ano académico en Santiago.
"Agora non é a solución. Por que? Porque todo o que amplíes agora, eses médicos até dentro de 10 anos non van estar no mercado laboral", explica Iglesias.
Neste contexto, incide na necesidade de aumentar as prazas de formación especializada: "O que non pode ser é que xente que salga da Facultade de Medicina non poida facer a súa especialidade. 8.000 presentáronse (na última convocatoria) e preto de 4.000 quedaron fóra".
Iso si, admite que isto é "moi complicado de levar a cabo", porque hai que aumentar as unidades de formación no sistema sanitario público.
FOLGA O 11 DE ABRIL
E no futuro próximo, deica pouco máis de dúas semanas e dous meses despois da multitudinaria manifestación promovida pola Plataforma SOS Sanidade Pública en Santiago, empezará unha folga de facultativos convocada en Galicia pola Confederación Estatal de Sindicatos Médicos (CESM) e que sucesivas reunións coa Consellería de Sanidade non conseguiron frear. Tamén O'Mega ameazara cun paro, pero finalmente o descartou ante o escaso apoio recollido.
Preguntado respecto diso por Europa Press, o presidente dos colexios médicos galegos responde que, aínda que estes organismos non son "quen para promover a folga", si que se suman ás súas reivindicacións porque "son xustas" e "razoables". "Non nos parecen fóra de ton", subliña.
Pero o certo é que CESM quedouse só na convocatoria --non a apoia ningunha das organizacións que si están na Mesa Sectorial: CCOO, UXT, CIG, CSIF e Satse-- para reivindicar, ademais de mellores condicións de traballo, cuestións como que aqueles médicos da pública que compatibilicen coa privada poidan cobrar o complemento específico. "Igual traballo, igual salario", proclama.
Mentres o 11 de abril se aproxima, a Mesa Sectorial do Sergas, principal órgano de diálogo entre sindicatos e Administración, continúa allea a ela a negociación para a redacción dun plan de recursos humanos en Atención Primaria que, case en primeiro lugar, irá parello a unha análise do cadro orgánico do persoal co que conta o sistema galego.
Segundo o calendario previsto, este cadro orgánico de persoal estará listo para a segunda metade de 2023. Achegará de maneira máis precisa a cifra de efectivos que presta servizos de carácter permanente nos centros de saúde e os puntos de atención continuada (PAC), todo iso desagregado por centros e categorías.
Estes números virán precedidos dun estudo de necesidades que resulten da carteira de servizos, a morbilidade e as características epidemiolóxicas, territoriais e sociodemográficas da poboación.
MEDIDAS PARA RETER SANITARIOS EN GALICIA
Mentres tanto, a Xunta reivindica as medidas aprobadas nos últimos meses para reter emprego sanitario en Galicia, principalmente no sector público tendo en conta o déficit de médicos, sobre todo dos de familia e os pediatras.
A pesar diso, non cesa a demanda ao Goberno central para que aumente a oferta de prazas MIR, particularmente nestas especialidades, e a capacidade formativa dos centros de saúde.
Precisamente, esta semana o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, mantiña un encontro con alumnos de 5 curso do Grao en Medicamento na Universidade de Santiago de Compostela, aos que trasladou o seu desexo de que, cando conclúan a súa formación, incorpórense ao cadro do Sergas.
Reivindicou ante eles a convocatoria de 106 prazas de facultativo especialistas en Atención Primaria por concurso de méritos --sen oposición-- e a oferta de contratos de tres anos a MIR de 4 ano de Medicina Familiar e Comunitario.
A isto súmase a nova convocatoria con máis de 400 postos considerados de difícil cobertura, tamén por concurso, ás que se poderán presentar MIR que finalicen en maio.