EUROPA PRESS/M.Dylan.POOL - Europa Press - Archivo
SANTIAGO DE COMPOSTELA, 14 Ago. (EUROPA PRESS) -
O delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco, celebrou a publicación no BOE este venres da declaración do Pazo de Meirás, situado en Sada (A Coruña), como lugar de memoria democrática ao consideralo como un dos espazos "máis significativos para comprender a historia contemporánea de Galicia e de España".
"O Pazo de Meirás xa non representa á ditadura, representa aos galegos. Temos que estar moi contentos e alegres", enxalzou Blanco en declaracións aos medios.
Nesta liña, o delegado do Goberno asegurou que con esta declaración conséguese "preservar o sitio como lugar histórico", un recoñecemento ás vítimas do franquismo e "un bo símbolo para reivindicar a democracia".
Tras agradecer o traballo das asociacións de memoria histórica e concellos que colaboraron para chegar a este punto, Blanco celebrou que Meirás pase a ser "lugar de memoria, dignidade e xustiza".
Agora, sinalou que o Executivo determinará "como vai permitir o seu uso por parte de todos", en que se vai a utilizar, de que maneira e "sempre respectando os principios que establece a lei de memoria democrática".
PUBLICACIÓN BOE
A resolución apunta que a traxectoria histórica do Pazo de Meirás "está estreitamente vinculada a dúas realidades de enorme transcendencia e moi diferente significado": a figura de Emilia Pardo Bazán, "unha das escritoras máis relevantes da literatura española contemporánea", e a ditadura franquista, "que converteu o inmoble nun dos seus principais símbolos de poder".
Segundo o BOE, durante a Segunda República Meirás quedou asociado a sectores políticos e sociais "contrarios ao novo réxime democrático e foi así mesmo escenario de conflitos agrarios que reflectían as profundas tensións sociais e políticas do período". "Algúns membros da familia participaron en conspiracións antirrepublicanas relacionadas cos procesos golpistas de 1932 e 1936, convertendo o lugar nun escenario representativo das fracturas que precederon á Guerra de España", expón.
Así, argumenta que a dimensión destes sucesos "converte a Meirás nun lugar esencial para a memoria democrática" cando ademais, en plena Guerra Civil, constitúese o 3 de marzo de 1938 a denominada 'Junta Pro-Pazo del Caudillo', integrada polo gobernador civil da Coruña e diversas autoridades provinciais e locais, "co obxectivo de adquirir o inmoble para entregarllo a Francisco Franco". "A operación financiouse mediante achegas forzosas impostas a concellos, funcionarios e particulares, nun contexto de represión e coacción política", lembra.
PROCESO REPRESIVO
O BOE indica que durante o proceso de acondicionamento do pazo ampliáronse os terreos "mediante técnicas represivas e coactivas", que desposuíron aos lexítimos propietarios das leiras lindeiras. Ademais, efectuáronse "apropiacións de recursos públicos e privados, desde estatuas románicas a pilas bautismales, tapices, etc".
"Ao ser utilizado polo ditador como residencia oficial estival, adquiriu unha función política, de explicación da natureza do franquismo e da represión; unha función simbólica, de representación, e tivo un gran impacto na vida local, incluída a articulación de redes locais e provinciais do poder franquista", prosegue a argumentación.
O 2 de setembro de 2020, o Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña, tras unha demanda presentada por Avogacía do Estado, sentenciou que o Pazo era propiedade do Estado, declarando nula e sen efecto a doazón persoal do mesmo a Franco á súa familia.
Dous meses despois cumpriuse a sentenza e, desde o 10 de decembro de 2020, deixou de ser propiedade da familia Franco e pasou a ser patrimonio do Estado. A sentenza foi corroborada pola Audiencia Provincial da Coruña, o 12 de febreiro de 2021, e polo Xulgado de Primeira Instancia número 70 de Madrid, que, o 7 de novembro de 2024, outorgou á Administración Xeral do Estado a totalidade dos bens reclamados.