Trece anos de Angrois: petición de indulto para o maquinista, recursos ante o TC e o 'déjà vu' de Adamuz

   SANTIAGO DE COMPOSTELA, 18 Jul. (EUROPA PRESS) -

   Trece anos despois do accidente do tren Alvia que descarrilou no barrio santiagués de Angrois en xullo de 2013, varias vías manteñen aberto o caso, en concreto a petición de indulto para o maquinista, por unha banda, e, por outro, os recursos interpostos ante o Tribunal Constitucional contra a decisión da xustiza de absolver ao alto cargo da empresa pública Adif, responsable de garantir a seguridade na infraestrutura.

   Ademais, o décimo terceiro aniversario do sinistro ferroviario que ocasionou 80 mortes na curva da Grandeira e deixou máis dun centenar de feridos vén marcado por unha sensación de 'déjà vu' entre as vítimas, que en xaneiro deste ano rememoraron a traxedia co descarrilamento dun Iryo e a súa posterior colisión cun Alvia en Adamuz (Córdoba), onde faleceron 46 persoas.

   Por segundo ano, este 24 de xullo non haberá actos nin de reivindicación nin de recordo en Santiago convocados pola plataforma de vítimas, que durante 11 anos (2014-2024, ambos inclusive) impulsou manifestacións para esixir "verdade e xustiza" e organizou sentidos homenaxes aos que perderon a vida na curva da Grandeira.

    En xaneiro deste ano tamén, tan só cinco días despois do accidente de Adamuz, a Audiencia Provincial da Coruña confirmou a condena ao maquinista Francisco Garzón e absolveu ao exdirector de seguridade na circulación de Adif, Andrés Cortabitarte, o cal provocou "desolación" entre os afectados. "Volveu a suceder e volverá pasar", avisou nese momento o presidente da plataforma, Jesús Domínguez.

   Despois dunha instrución que durou anos e un macroproceso xudicial de meses, Garzón e Cortabitarte foran condenados a dous anos e seis meses de cárcere polo Xulgado do Penal número 2 de Santiago na causa polos 79 delitos de homicidio --a xuíza contabiliza un falecido menos, ao ocorrer uno tempo despois-- e por 143 de lesións por imprudencia profesional grave.

   A Garzón atribúeselle responsabilidade polo exceso de velocidade co que chegou o tren á curva (onde debía pasar de 200 a 80 quilómetros por hora) e a Cortabitarte condenábaselle pola ausencia dunha avaliación de riscos que levaría a recuperar o sistema máximo de seguridade nese tramo, o 'ERTMS', o que frearía o convoi en caso de erro humano.

   A sentenza que ratifica a condena ao maquinista e a absolución do ex alto cargo de Adif contou cun voto particular e foi recorrida ante o Constitucional polo avogado de Garzón, polo representante legal do outro maquinista --o que conduciu o Alvia no traxecto previo-- e pola plataforma de vítimas.

   En paralelo, o sindicato de maquinistas (Semaf) promoveu a solicitude de indulto para Francisco Garzón, petición que neste momento atópase en tramitación.

    O Xulgado do Penal número 2 ten que informar sobre a solicitude e recibiu nos últimos días alegacións das vítimas, entre as que non hai un posicionamento unánime.

   Segundo o avogado de Garzón, "a inmensa maioría das vítimas apoian o indulto ou non se opoñen" --unha vintena de familias si mostrou o seu rexeitamento á posibilidade do indulto-- e falta o informe do fiscal --que volve ser Antonio Roma-- para que o xulgado "resolva".

EUROPA, A TERCEIRA VÍA

   Unha terceira vía é a aberta, de novo, en Europa, onde o Tribunal de Dereitos Humanos aínda examina a demanda coa que a plataforma de vítimas do accidente do tren Alvia segue reclamando que o Estado español faga unha investigación independente sobre o sinistro ferroviario.

   A comisión de investigación de accidentes ferroviarios (CIAF) realizou no seu día un informe que determina que unicamente houbo responsabilidade por parte do maquinista. A Axencia Ferroviaria Europea e a Comisión advertiron de que con este ditame non se cumpriu coa oligación de investigar correctamente e conforme á normativa e que había que repetir a investigación.

   Xusto o pasado 7 de xullo, o Consello de Ministros aprobou o nomeamento do presidente e dos conselleiros da nova comisión de investigación de accidentes ferroviarios, marítimos e de aviación civil, organismo que comprometeu no seu día o por entón ministro de Fomento, José Luís Ábalos, ante as demandas das vítimas do accidente do Alvia.

   Nunha reunión en setembro 2018 con vítimas, Ábalos comprometeuse a estudar "a fórmula para que as comisións de investigación sexan totalmente independentes funcional e economicamente".

   Máis tarde, en abril de 2021, durante a súa presenza nun acto en Compostela, Ábalos dixo que se dirixiu á CIAF para que os seus integrantes "reabrisen a investigación" sobre o accidente do Alvia. "Pero eu non sei... non temos a capacidade para forzar que se reabra unha comisión que é independente. Se non, xa non o é", argumentou.

   Despois dun longo percorrido, a nova comisión empezará a operar este mes, segundo o Goberno, e encargarase das investigacións que xa se atopen en curso. O presidente do organismo será o capitán marítimo Gonzalo Julián Guillén Espello-Saavedra, mentres que, como expertos ferroviarios, serán conselleiro Jorge Navacerrada Álvarez e José Antonio Pañero Huerga.

   En maio, a comisión de transportes do Congreso, cos votos de PP, Vox, Junts e BNG, vetou a Adolfo Moreno, que era un candidato do Executivo para ser conselleiro na nova comisión de investigación de accidentes pero foi cuestionado polo seu papel na investigación do sinistro de Angrois de 2013.