Galán destaca que l'asociación 'Amigos del Bable' funcionó de "ponte ente dos modelos d'asturianismu"

UVIÉU, 5 Nov. (EUROPA PRESS) -

L'investigador Inaciu Galán afirmó esti martes n'Uviéu que l'asociación 'Amigos del Bable', fundada en 1969, funcionó de ponte ente la visión más folclórica predominante nel Franquismu y la del movimientu de reivindicación llingüística del asturianu actual.

Asina lo indicó na charla 'Amigos del Bable, alcordanza nel 50 aniversariu de la fundación', qu'ufrió dientro de les XXXVIII Xornaes Internacionales d'Estudiu, que se van celebren hasta'l día 7 na Facultá de Filosofía y Lletres y na que van participar profesores y investigadores de distintes universidaes españoles y estranxeres.

La charla ye una parte de la so tesis, que va presentar nes selmanes próximes y na qu'estudia l'usu del asturianu a lo llargo de los años del Franquismu. Con ella, Galán quixo reivindicar el papel de l'asociación 'Amigos del Bable', fundada en 1969 y que queria revitalizar l'usu del asturianu al traviés del so usu lliterariu.

Nesi sentíu, l'investigador calificó'l papel de la entidá como una "ponte" ente la visión "más folclórica" d'esti idioma y la del movimientu de reivindicación del asturianu actual, que nació en 1974 cola asociación Conceyu Bable.

Asina, Galán esplicó qu'Amigos del Bable nació gracies a personalidaes averaes al franquismu, pero qu'empezaron "a cuestionar el papel que taba xugando'l RIDEA cola cuestión llingüística asturiana. Entes estes personalidaes taben figures como José León Delestal o Llorienzu Novo Mier.

L'asociación, afirmó l'investigador, entamó una campaña pa rescatar l'usu del asturianu na lliteratura y publicaron una serie de discos con cantares y poemes recitaos onde participaron personalidaes como los periodistes Matías Prats o Menchu Álvarez del Valle, güela de la Reina Letizia, amás de cantantes como José González 'El Presi'. Foi "una iniciativa diferente que dió cierta normalidá al idioma", dixo Galán.

Ente delles iniciatives que buscaron dar visibilidá al idioma d'Asturies, Galán destacó la organización de la I Asamblea Regional del Bable en 1973 na que consiguieron axuntar "a los vieyos estudios del idioma con una xeneración nueva que muestren dende'l principiu postures mui estremaes". Abriéronse asina, según Galán, dos caminos; ún folclorista que yá da l'asturianu cuasi por muertu "y la xente más mozo que quier da-y futuru al idioma".

Too eso "cristalizó" yá na segunda asamblea, celebrada en 1974, onde Xosé Lluis García Arias --qu'años depués se convertiría nel primer presidente de l'Academia de la Llingua Asturiana-- yá fixo un discursu públicu dafechu n'asturianu, "lo que yá muestra una reflexón sobre l'idioma que nun se fixera hasta'l momentu".

Nesi mesmu añu nació Conceyu Bable, la primer entidá que yá tenía como primer exe d'acción la recuperació del usu del asturianu. Nesi sentíu, Galán esplicó que Amigos del Bable anque "nun cuestiona les politiques franquistes si que da una visión estremada" de la que predominaba hasta'l momentu, polo que foi una "ponte" ente los dos discursos.

"L'asturianismu modernu ye heriede d'esi llabor", comentó Galán, que destacó'l papel que tuvo l'asociación a lo llargo de la Transición "ente dos modelos d'asturianismu". Del mesmu mou, senteció qu'Amigos del Bable ye una entidá "escaecía na historia de la llingua asturiana" a pesar de que'l so papel "foi un finxu pa iniciatives más ambiciones y avanzaes".