AZTI buru duen ikerketa batek egiaztatu du Bizkaiko golkoa azidotzen ari dela

BILBO 18 (EUROPA PRESS)

AZTI zentro zientifiko eta teknologikoa buru duen ikerketa batean Bizkaiko golkoan 2002 eta 2022 artean jasotako 21.700 neurketatik gora aztertuta egiaztatu da uraren pH-a etengabe jaisten ari dela, hau da, "atmosferako karbono dioxidoaren gehikuntzak eragindako ozeanoen azidotzearen seinale argia".

'Continental Shelf Research' aldizkarian argitaratu den ikerketak erakusten du pH-a 0,022 eta 0,041 unitate artean jaisten ari dela hamarkadako, itsas gainazaletik 100 metroko sakoneraraino doan itsas geruzetan.

"Joerak erritmo berean jarraitzen badu, itsas ekosistemen osasunean ondorio garrantzitsuak egon daitezke", azaldu du Ernesto Villarino AZTIko ikertzaile eta lanaren egile nagusiak.

AZTIk zuzendutako ikerketa Naturklima Fundazioak bultzatu du, Gipuzkoako Klima Aldaketaren Itsas Behatokiaren baitan, eta Andaluziako Itsas Zientzien Institutua izan du lankide. Lanak euskal kostaldeko pHaren jarraipenik luzeena aztertu du, eta datuak URA Uraren Euskal Agentziaren monitorizazio sareak ematen ditu.

Behatze lan jarraituak berretsi du Bizkaiko golkoa ere mundu mailako ozeanoen azidotze prozesuan dagoela, eta nabarmendu du beharrezkoa dela klima aldaketaren aurkako neurriak eta egokitzapen politikak sendotzea.

Ozeanoaren urak batez beste 8,1eko pH-a du gainazaleko geruzetan, hau da, apur bat basikoa da (7tik gorakoa). Azken hamarkadetan, ordea, balio hori pixkanaka jaitsi dela ikusi da, "ozeanoaren azidotzea" delako prozesuaren ondorioz.

Azidotzea atmosferako karbono dioxidoa itsasoak xurgatzearen ondorio zuzena da: prozesu horrek berotze globala moteltzen laguntzen du, baina aldi berean uraren oreka kimikoa aldatzen du.

Kantauri itsasoan, aldaketa honek karbonato kaltzikoa behar duten espezieei eragin diezaieke -adibidez, muskuilu eta beste bibalbio batzuei haien maskorrak osatzeko, edo koral eta krustazeoetako kaltzifikazio prozesuei-, eta etorkizunean akuikulturaren jarduera muga dezake fenomenoa areagotuz gero.

Gainera, emaitzek erakutsi dute Bizkaiko golkoan azidotze tasa batez besteko globala baino apur bat handiagoa dela, eta sakonera handiagoetan pixka bat areagotzen dela. Aztertutako hiru kostaldeko estazioek oso antzeko balioak erakusten dituzte, eta horrek adierazten du eredu homogeneoa dagoela euskal kostalde osoan.

Datu horiek kezka sortu diote ikertzaile taldeari, eta ohartarazi dute beharrezkoa dela behatzea eta ikerketa sendotzea, prozesu global honen tokiko ondorioak hobeto ulertzeko.

INPAKTUA BIZKORTU

Horrela, egungo erritmoan jarraituz gero, ez da espero epe laburrean kalte larririk, baina klima aldaketarekin lotutako beste faktore batzuek elkarrekin eraginez, hala nola uraren beroketa, oxigeno galera, itsasoaren mailaren igoera edo muturreko fenomenoak, espero baino lehenago bizkor ditzakete inpaktuak.

pH-aren jarraipena ozeanoaren behaketa globaleko sistemak ezarritako ozeano behatze adierazle nagusietakoa da, eta ikerketaren emaitzek berretsi dute Bizkaiko golkoa ez dagoela salbu ozeanoen azidotze orokorretik eta ezinbestekoa dela behatze sare iraunkorrak mantentzea.

Ikertzaileen arabera, soilik CO2 isurien murrizketa jarraituak geldiarazi dezake prozesu hau, uraren beroketarekin, oxigenoaren galerarekin eta itsasoaren mailaren igoerarekin batera, Kantauri itsasoaren oreka naturala mehatxatzen duena.