BILBO, 23 (EUROPA PRESS)
Bizkaiko Foru Aldundiak Estepan Urkiaga Basaraz Lauaxeta poetaren jaiotzaren 120. urteurrena ospatu du ostiral honetan Laukizen jaio zen etxean ekitaldi beroa antolatuta (gaur egun udaletxea da).
Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusia izan da omenaldiaren buru, eta poetaren senideak eta erakundeetako ordezkariak ere egon dira. Gainera, Antton Valverderen eta Eñaut Elorrietaren musika emanaldiak izan dira eta Lauaxetaren bertsoetan inspiratutako kantak entzun ahal izan dira.
Bere hitzaldian, Etxanobek Lauaxetaren figura nabarmendu du: "Bizkaitar peto-petoa, bigarren errepublikako hiritar jakintsu, gizarte eragile bultzatzaile, belaunaldi horretako pertsona goren mailakoa".
"Inork gutxik bezalako eragina izan zuen garai horretako politikagintzan eta euskalgintzan, betiere, erantzukizun sakonez, kontzientzia argiz eta leialtasun irmoz", esan du.
Ildo horretan, memoria egitearen eta transmisioaren balioa azpimarratu du: "Euskadiren eraikuntzan aurrera begira jarrita gaudelako atzera ere begiratu beharrean gaude. Ez nostalgiaz. Eraikitzaile proaktibo izan nahi badugu, beharrezko zaigu iraganaren berri zehatza izatea".
Bestalde, ekitaldian 'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa ibiltaria aurkeztu dute. Jon Kortazar EHUko katedradun, irakasle eta idazlea da komisarioa, eta Lauaxetaren bizitzan funtsezkoak izan ziren Laukiz, Mungia, Durango, Bilbo eta Gernikan ikusi ahal izango da urte amaierara arte.
Hamar panelek osatutako erakusketak Lauaxetaren biografiaren gertaera gogoangarri nagusiak eskaintzen ditu irudien eta testuen bidez, 1937an gerraren tragedia heldu eta poetaren exekuzioa gertatu arte. Panel bakoitzak poetaren amets handienetako bat ekartzen du gogora: bokazio eta lan poetikoa, militantzia kulturala, konpromiso politikoa, nazio kontzientzia iratzartzea.
Gainera, argitaratu gabeko dokumentuak eta duela gutxi berreskuratutako materialak ere daude ikusgai, esaterako, Leizaola lehendakariaren lekukotzak, espetxeko sarrera erregistroa edo euskal idazleek 1938an Bartzelonan egin zioten omenaldia.
Proiektu honen bidez, Bizkaiko Foru Aldundiak Lauaxeta eta bere ondare literario eta politikoaren balioa nabarmendu nahi ditu, eta horrela, memoria historikoarekin eta euskal kulturaren zabalkundearekin duen konpromisoa berretsi.