GIBaren infekzioa detektatzeko proba azkarra egiteko baimena duten 60 farmaziako sarea dago EAEn

BILBO, 5 (EUROPA PRESS)

GIBaren infekzioa bermeekin detektatzeko proba azkarra egiteko baimena duten 60 farmaziako sarea dago Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), eta 2024an 1.009 proba egin ziren.

Ildo horretan, GIBa duten pertsonen bizi kalitatea hobetzeko prebentzioak eta diagnostiko eta tratamendu goiztiarrak duten garrantzia nabarmendu dute Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, Osakidetzak eta Euskadiko Farmazialarien Kontseiluak.

GIBaren aurkako antigorputz edota antigenorik dagoen detektatzen duen proba da, eta emaitza 20 minutuan lortzen da, gutxi gorabehera. Iaz egindako proben artean, %16,7 Arabako farmazietan egin ziren, %50,1 Bizkaikoetan eta %31,2 Gipuzkoakoetan.

Horrelako probak egiten dituzten gehienak gizonezkoak dira, %80 inguru, eta batez besteko adina 41,1 urte da (%41,9 gizonezkoekin sexu harremanak dituzten gizonezkoak dira). Egin ziren proba guztietatik %0,8k positibo eman zuen.

Norbaitek GIBa duen jakiteko modu bakarra proba espezifiko bat egitea da. Gaur egun, hainbat aukera daude EAEn proba egiteko, hala Osakidetzako osasun zentro batera joan eta analitika bat eskatuta, nola GIBaren proba azkar bat eginda.

GKEetan ez ezik (Bizkaisida, Sidalava, Gehitu), 60 farmaziako sarean ere eskuragarri dago proba EAEn: 9 Araban daude, 19 Gipuzkoan eta 32 Bizkaian. Osasun Sailak eta Osakidetzak gogorarazi dute probak farmazietan egiteak irisgarritasuna hobetzen duela eta GIBari lotutako estigma murrizten laguntzen duela.

Iñaki Betolaza Jaurlaritzako Farmaziako zuzendariak nabarmendu du botikek funtsezko eginkizuna dutela GIBaren prebentzioan eta detekzio goiztiarrean, eta farmaziak osasun eragile gisa sustatzearen alde agertu da.

Hala, eskerrak eman dizkie farmazialariei, Osasun Sailak, Osakidetzak eta Euskadiko farmazialarien elkargoek HIESaren birusa atzemateko sinatu duten lankidetza hitzarmenak indarrean daramatzan 15 urteetan egindako lanagatik.

"Pandemia honi aurre egiteko erronketako bat da infekzioa hartu duten pertsona guztiak diagnostikatzea. Hori dela eta, beharrezkotzat jotzen dugu GIB probak egitea sustatzea eta ahal den aukera gehienetan laguntzea. Alde horretatik, farmazia komunitarioak aukera interesgarria izan daitezke askorentzat, proba anonimoki egiteko aukera ematen baitu", adierazi du Oskar Ayerdi Osakidetzako HIESaren eta STIen Planaren koordinatzaileak.

Bestalde, Miguel Angel Gastelurrutia Euskadiko Farmazialarien Kontseiluko presidenteak nabarmendu duenez, oraindik ere oso garrantzitsua da GIBaren infekzioaren diagnostikoa ahalik eta azkarren egitea, "eta farmazia toki egokia da proba hori egiteko".

Esan duenez, GIBa gaixotasun kroniko bihurtzen ari dela kontuan hartuta, "ez dugu ahaztu behar sexu transmisiozko infekzio bat gehiago dela, eta, beraz, funtsezkoa da gogoraraztea prebentzio neurriak erabili behar direla, preserbatiboa, adibidez".

LAN JARDUNALDIA

Osasun Sailak, Osakidetzak eta Euskadiko Farmazialarien Kontseiluak garatutako programa bultzatzeko asmoz, aste honetan lan jardunaldia egin dute farmazia sarearekin eta programaren berrikuntza nagusiak azaldu dituzte.

Halaber, herritarrentzako material berria (kartelak eta triptikoak) aurkeztu dute, farmazietan egongo dena eskuragarri. GIBari eta detekzio goiztiarrerako prozedurari buruzko informazioa biltzen du, eta proba azkar batek positibo ematen badu zer egin behar den azaltzen.

Prebentzioari dagokionez, sexu harremanetan preserbatiboa erabiltzeaz gain, materialean badira berriki txertatutako zenbait estrategia, hala nola esposizio ondoko profilaxia edo esposizio aurreko profilaxia, GIBa harrapatzeko arrisku handia duten pertsonei ematen zaien sendagai antirretrobirala.

Tratamenduei dagokienez, oraindik ez da lortu birusa behin betiko ezabatuko duen botikarik. Gaur egun dauden tratamendu antirretrobiralek birusa ugaltzea blokeatzen dute eta GIBak organismoan aurrera egitea eragotzi. Normalean, diagnostikoa egiten den unean hasten da tratamendua, eta bizitza osoan zehar hartu behar da.

Tratamendu antirretrobiral horien irisgarritasunari eta eraginkortasunari esker, GIBa duten pertsonek birusaren karga detektaezina dute, eta hala ez diete birusa besteei transmititzen.

Osasun Sailak eta Osakidetzak Hiesaren eta Sexu Transmisiozko Infekzioen Planean ezarritako diagnostiko goiztiarreko, prebentzioko eta prestakuntzako jarduerekin jarraitzeko konpromisoa berretsi dute. Ildo horretan, HIESerako eta sexu transmisiozko infekzioetarako laguntza arduradunaren figura txertatu dute beren egituran, infekzio horien abordatze epidemiologikoan eta hezkuntzakoan aurrera egiten jarraitzeko.