HABEk egiaztapen asimetrikoak eskainiko ditu urritik aurrera euskararen ezagutzaren egiaztapen eredu berrian

GASTEIZ 30 (EUROPA PRESS)

Eusko Jaurlaritzak euskararen ezagutzaren egiaztapen sistema berri bat jarriko du abian HABEren bitartez 2026ko urriko deialditik aurrera, eta, lehen aldiz, egiaztapen asimetrikoak eskaini eta egiaztapen partzialak orokortuko ditu, pertsonen gaitasunak eta egoerak zehaztasun handiagoz aitortzeko.

Hala jakinarazi du astearte honetan Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak gobernu bileraren osteko prentsaurrekoan.

Azaldu duenez, euskararen ezagutzaren egiaztapen eredu berriak abiapuntu argi bat du: pertsona guztiek ez dituzte hizkuntza gaitasunak modu berean garatzen, eta egiaztapen sistemak errealitate horri erantzun behar dio. "Sistema malguagoa, bidezkoagoa eta pertsonen errealitatera hobeto egokitua eraiki nahi dugu", gaineratu du.

Neurria 'Jauzia Gara' estrategiaren barruan kokatzen da, Eusko Jaurlaritza euskararen ikaskuntzaren arloan bultzatzen ari den eraldaketaren baitan, alegia. Azken urteotan, 100.000 pertsonatik gora igaro dira euskaltegietatik eta 43.500 pertsonak baino gehiagok jaso dituzte euskara ikasteko laguntzak. Gero eta pertsona gehiagok euskara ikasten hastea ez ezik, beren ikasketa ibilbidea amaitzea eta eskuratutako hizkuntza gaitasunak zehaztasun handiagoz egiaztatzeko aukera izatea ere bada helburua.

Bada, orain arte, A2, B1, B2, C1 eta C2 hizkuntza mailak egiaztatzeko maila bera egiaztatu behar zen lau eremutan: irakurmenean, entzumenean, idazmenean eta mintzamenean. Urritik aurrera, aldiz, egiaztatze asimetrikoek aukera emango dute trebetasun guztietan maila bera izan beharrik gabe ahozko zein idatzizko gaitasunak egiaztatzeko.

Hain zuzen, pertsona batek idatzian eta ahozkoan maila desberdinak baditu, gaitasun horiek modu zehatzagoan aitortu ahal izango dira; adibidez, pertsona batek B1 maila izan dezake irakurmenean eta idazmenean, baina B2 maila entzumenean eta mintzamenean. Sistema berriarekin, errealitate hori egiaztatu ahal izango da.

Egiaztatze partzialei dagokienez, desgaitasunen bat duten pertsonei egokitutako egiaztatze sistema da. Desgaitasunen bat izatekotan, eta, horren ondorioz, trebetasun jakin bat ezin bada jorratu edo egiaztatu, sistema honetara aurkezteko aukera zabaltzen du Jaurlaritzak.

Kasu horietan, idatzizko trebetasunak edo ahozko trebetasunak soilik egiaztatzeko aukera emango da; adibidez, entzumen desgaitasuna duen pertsona batek entzumena ebaluatu ezin badu, idatzizko trebetasunetan duen gaitasuna egiaztatu ahal izango du.

Era berean, bestelako desgaitasun edo behar berezien ondorioz trebetasun jakin bat ebaluatu ezin den kasuetan ere, idatzizko edo ahozko gaitasunak egiaztatzeko aukera izango da. Neurriaren helburua da euskararen egiaztatzea irisgarriagoa egitea eta pertsona guztiek beren gaitasunak aitortzeko aukera izatea.

AZTERKETAK

Egiaztatze asimetrikoen inguruan, azterketek orain arteko egitura eta berme akademiko berak izango dituzte, eta lau hizkuntza trebetasunak ebaluatzen jarraituko dira: irakurmena, entzumena, idazmena eta mintzamena. Berritasuna da trebetasun guztiek ez dutela zertan maila berean egiaztatu, baina horrek ez du esan nahi azterketak errazagoak izango direnik. Helburua ez da eskakizun maila murriztea, baizik eta pertsonen gaitasunak modu zehatzagoan eta errealitateari egokituagoan aitortzea.

Azterketa gainditzen duten pertsonek egiaztatutako gaitasunen araberako ziurtagiria jasoko dute. Egiaztatze asimetrikoen kasuan, ziurtagiriak jasoko du zein maila egiaztatu den irakurmenean eta idazmenean, eta zein maila entzumenean eta mintzamenean; esaterako, pertsona batek B1 maila egiaztatu badu irakurmenean eta idazmenean, eta B2 maila entzumenean eta mintzamenean, hori izango da jasoko duen egiaztapena (beti ere, maila asimetriko horretan izena eman badu).

Bestalde, egiaztatze partzialen kasuan, ziurtagiriak egiaztatutako trebetasunak jasoko ditu, indarrean dagoen araudiak ezarritako baldintzen arabera.

Oro har, 16 urte beteta dituzten edo matrikula urtean beteko dituzten pertsona guztiek aurkeztu ahal izango dira. Ez da beharrezkoa izango aurretik maila simetriko bat egiaztatua izatea, salbuespen batekin: A2-B1 egiaztatze asimetrikora aurkezteko, A2 maila egiaztatuta eduki beharko da.

Sistema berriaren bidez, HABEk euskararen egiaztatzea pertsonen errealitateetara gehiago hurbildu nahi du. Helburua da herritar gehiagok euskararen ezagutza aitortzeko aukera izatea, ikaskuntza ibilbide desberdinei erantzun hobea ematea eta inor atzean ez uztea. Horrela, euskararen egiaztatze sistemak urrats berri bat emango du aukera gehiago, malgutasun handiagoa eta irisgarritasun handiagoa eskaintzeko. Sistema hau 19/2024 sektore publikoan euskararen erabilera normalizatzeko Dekretuan aurreikusitakoaren ondorioa da.