Indarkeria matxistaren biktimei arreta integrala emateko oinarriak ezarri zituen akordioak 25 urte bete ditu

GASTEIZ 4 (EUROPA PRESS)

Indarkeria Matxistaren Biktima diren Emakumeei Arreta Hobea emateko Erakundeen arteko lehen Akordioaren 25. urteurrena ospatzeko ekitaldia izan da asteazken honetan Ajuria Enea Jauregiko Elkargunean, Gasteizen, Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakaria buru zela, Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestarekin batera.

Pradalesek 25 urteotan Euskadin indarkeria matxistaren aurka borrokatzen lagundu dutenen lana eskertu du, herritarrek gizarte gaitz horri aurre egiteko duten erantzukizuna nabarmenduz. "Emakume bati erasotzen dionak, euskal gizarte osoari erasotzen dio", ziurtatu du.

Horri dagokionez, gogorarazi du 4.814 emakume indarkeria matxistaren biktima izan direla urteko lehen bederatzi hilabeteetan, eta sexu askatasunaren aurkako delituak, oro har, %8,1 igo direla. Gainera, adierazi sare sozialen bidez ere erabiltzen dela indarkeria matxista, indarkeria horren diskurtso ukatzaileak ugaritzen diren bitartean.

Horregatik guztiagatik, Eusko Jaurlaritzak emakume biktimen arreta hobetzeko duen konpromisoa berretsi du, 25 urte hauetan eraikitako arreta arkitektura baten bidez. "25 urte geroago, argi dugu gure helburu nagusia: indarkeria matxista jasaten duten emakume guztiek bidean lagunduko dieten erakundeak aurkitzea", esan du Imanol Pradalesek.

2001ean sinatu zen lehen aldiz Indarkeria Matxistaren Biktima diren Emakumeei Arreta Hobea emateko Erakundeen arteko Akordioa, eta Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) arlo horretan koordinatzeko lehen esparru komuna izan zen, osasun eremua, polizia, eremu judizial eta sozialerako jarraibide komunak ezarri eta indarkeria matxistaren biktimei arreta emateko eskumenak dituzten erakunde guztiak konprometitu baitzituen.

AKORDIO AINTZINDARIA

Miren Elgarrestaren esanetan, "indarkeria matxistaren biktimei arreta hobea emateko erakundeen arteko akordioa aitzindaria izan zen, eta urte hauetan guztietan ezinbesteko tresna izan da eta izaten ari da gaur egun indarkeria jasan duten emakumeei egunez egun arreta hobea emateko. Emakume biktimen arretari buruz hitz egiten dugunean, ezinbestekoa da arreta integrala lortzea, erantzun horretan inplikatutako eragile guztien koordinazioa funtsezkoa baita".

25 urte hauetan, emakumeen aurkako berdintasunaren eta indarkeria matxistaren arloan gertatutako aldaketa sozial, politiko eta arauen eremukora egokitutako erakundeen arteko hiru akordio sinatu dira. Akordio horiek "nabarmen" eraldatu dute erantzun publikoa, eta hasieran ezarritako konpromisoak eta prozedurak pixkanaka eguneratzea eskatu dute.

2009an sinatutako bigaren akordioak esparru guztietan jarduteko jarraibideak bideratzeko oinarrizko printzipioak jaso zituen, besteak beste, laguntza integrala eta pertsonalizatua, prebentzioa, adingabeen interes gorena, ahalduntzea edo bigarren mailako biktimizazioa minimizatzea. Halaber, aurrerapen handia izan zen indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei ematen zaien erantzunean inplikatutako profesionalen prestakuntzari dagokionez.

Hirugarren akordioa 2023tik dago indarrean. Bere jardun eremua emakumeen aurkako indarkeria matxista mota guztietara zabaldu da, ez bakarrik bikotekidearen edo bikotekide ohiaren indarkeriara, familia barruko indarkeriara eta sexu indarkeriara, eta biktimatzat hartzen ditu emakumeak, haien seme-alabak eta inguruko beste pertsona batzuk, arau testuinguruaren berriarekin bat etorriz. Horrez gain, erantzun integralago baterako ikuspegia zabaltzen du, detekzio goiztiarra, babesa, errekuperazioa eta erreparazioa barne.

"Begirada intersekzionala txertatzen du, eta emakumeen egoera, ibilbide eta beharrizan anitzak onartzen ditu, arreta integrala lortzea oztopa dezaketen ahultasun bereziko inguruabar pertsonal eta sozialei arreta berezia emanez", gaineratu du Emakundeko zuzendariak.

BALANTZE POSITIBOA

Miren Elgarrestak 25 urteen balantze positiboa egin du indarkeria matxistaren biktimei arreta eta segurtasun hobea emateari dagokionez, baina "aurrera begira jarraitzeko" beharra azpimarratu du.

"Emakumeen aurkako indarkeria matxistak forma berriak hartzen ditu, testuinguru aldakorretan agertzen da eta gero eta erronka konplexuagoak planteatzen ditu. Horregatik, erakundeen arteko lankidetza indartzen jarraitu behar dugu. Esperientziatik ikasiz eta ikaskuntza hori erantzun hobeak bihurtuz", esan du.

Hitzarmenaren lorpenen eta erronken errepasoa egiteaz gain, mahai inguru bat ere egin da jardunaldian, Edurne Arce Ertzaintzako Genero Indarkeriaren koordinatzailearen eta Maribel Cenizo Gizarteratze zuzendariaren parte hartzearekin.

Era berean, Mari Jose Barbarín Gipuzkoako Auzitegiko presidenteak erakundeen arteko koordinazioari buruz egindako hausnarketen berri eman da. Juan Jose Ibarretxe Jaurlaritzako lehendakari ohiaren mezua ere entzun ahal izan dute bertaratutakoek, bera izan baitzen akordioaren bultatzaile nagusia.

Azkenik, Miguel Lorente Genero Indarkeriarako Gobernuaren eta Berdintasun Ministerioaren ordezkari eta auzitegiko mediku izandakoak 'Koordinazioaren garrantzia emakumeen aurkako indarkeria matxistaren aurkako borrokan' hitzaldia eman du.