ETXEPARE EUSKAL INSTITUTUA
BILBO 24 Feb. (EUROPA PRESS) -
Iratxe Jaio eta Klaas Van Gorkum artistek 'Bandera faltsua' lana Sydneyko (Australia) 24. Biurtekoan aurkeztuko da, martxoaren 9tik ekainaren 10era, Etxepare Euskal Institutuaren 'Zabal' programaren baitan egindako lanak ahalbidetuta.
Etxepare Institutuak jakinarazi duenez, Cosmin Costinas eta Inti Guerrero Sydneyko Biurtekoaren zuzendari artistikoek hainbat museo, arte gune eta artisten estudio bisitatu zituzten euskal testuinguruan murgildu eta praktika artistikoak bertatik bertara ezagutzeko 2023ko apirilean, Etxepare Institutuak berak gonbidatuta. Egonaldi horretan elkar ezagutu ostean jaso zuten Jaiok eta Van Gorkumek erakusketan parte hartzeko gonbidapena.
Bada, 'Ten Thousands Suns' (Hamar mila eguzki) izenburupean, biurtekoaren 24. edizioak bidegabekeriari aurre egiteko metodo eta alaitasun iturri gisa ospakizuna proposatuko du, kontzeptu bezala. Ekitaldiaren erdigunean arte garaikideko erakusketa dago, eta istorio, ahots eta perspektiba ugariz hornitzen da, euren artean lotura duten hari tematikoak esploratzeko, hala nola lehen nazioen teknologia eta ezagutzen susperraldia, queer erresilientzia edota inauterien nazioarteko adierazpena.
Aurten 50 urte betetzen dituen Sidneyko Biurtekoa arte garaikidearen esparruko ekitaldi garrantzitsua da nazioarteko mailan, eta Australiako handiena. 47 herrialdetako 88 artista eta kolektibok hartuko dute parte, eta hiriko hainbat gunetan barrena egingo da.
'BANDERA FALTSUA'
'Bandera faltsua' lanaren abiapuntua René Magritte margolari surrealistaren 'Le Drapeau Noir' (Bandera Beltza) izeneko koadroa da. 1937an margotua, adituek uste dute Gernikako bonbardaketan oinarritzen dela.
Koadroak hegazkin futurista batzuk irudikatzen ditu zeruertzean. Zientzia fikziozko film baten atrezzo gisa, hegazkinek gaur egun gure planeta inguratzen duten droneak eta sateliteak iragartzen dituztela dirudi. Pinturak une historiko honen funtsezko alderdi batean jartzen du arreta: abiazioaren aurrerapen teknologikoak nola betirako eraldatuko zuen gizakiok lurraldearekiko dugun harremana.
Jaiok eta Van Gorkumek hiru dimentsioko modeloak egin dituzte hegazkin hauekin, eta objektu horiek bideo batekin batera erakusten dira. Bideo horretan, euskal paisaia menditsua kokaleku akustiko moduan erabiltzen dute artistek. Picassoren 'Guernica' lanean irudikatutako gorputzen zatiak zerrendatzen dituzten ahotsak entzuten dira, gerrako izugarrikeriak gogora ekarriz.
Jaio eta Van Gorkumek Magritteren 'Le Drapeau Noir' pinturaren inkongruentziak eta anakronismoak berenganatzen dituzte, beraien ustez, Magritteren koadroa kanon historikoaren desbideratze bat baita, non Picassoren 'Guernica'-k toki nagusia hartzen duen. Kanon historiko horren ertzetatik abiatzen dira Jaio eta Van Gorkum. Magritteren makina hegalariak garraiobide gisa erabiltzen dituzte, eta horrela ezohiko hausnarketa bat egiten dute modernitateari buruz eta arteak memoria historikoaren irudimen kolektiboan jokatzen duen paperari buruz.
ARTISTAK
Iratxe Jaiok eta Klaas van Gorkumek bikote artistikoa osatzen dute 2001etik. Gaur egun Rotterdamen (Herbehereak) bizi eta lan egiten dute. Beren praktika arkeologia esperimentalarekin konpara daiteke; dauden objektuen eta dokumentuen esanahi soziala aztertzen dute, horiek bereganatuz eta beste testuinguru batean erreproduzituz.
Banakako eta taldeko erakusketa ugaritan parte hartu dute hainbat espaziotan, hala nola Gasteizko Artiumen, ADN Platform Bartzelonan, FRAC-Akitania Bordelen, MUSAC Leonen, Tabakalera Donostian, Kunsthalle Exnergasse Vienan, Fabra i Coats Bartzelonan, De Appel Amsterdamen eta Konsthall C Stockholmen.
Ekoizpen eta ikerketa artistikoko hainbat programatan parte hartu dute, hala nola 'The Materiality of the Invisible' Maastrichteko Jan van Eyck akademian eta 'Museo Bikoitza' Donostiako San Telmo Museoan.