Marrazoen portaera aztertzeko eta Bizkaiko golkoko itsas ekosistemababesteko proiektu bat gidatzen ari da AZTI

AZTI - Archivo

BILBO 21 Oct. (EUROPA PRESS) -

AZTI itsasoaren eta elikagaien ikerketarako zentro teknologikoa marrazoek Bizkaiko golkoan duten portaera ulertzeko proiektu baten buru da, espezie horiek zein itsas ekosistema oro har babesteko helburuarekin.

AZTIko iturriek jakinarazi dutenez, Bizkaiko golkoan askotariko itsas ekosistema dago, eta marrazoek, batez ere marrazo urdinak (tintotelak) eta mako marrazoak, "eginkizun erabakigarria" dute. Halere, espezie horiek giza jarduerekin batera egoteak, hala nola arrantzarekin eta turismoarekin, nahi ez diren elkarreraginak sor ditzake, ekosistemaren jasangarritasuna aldatzen laguntzen dutenak.

Giza jarduera horien eta golkorako ezinbestekoak diren itsas espezieen arteko bizikidetza harmoniatsua sustatzeko, AZTIk marrazoak markatzeko proiektu bati ekin dio aurten. Marrazo horien portaera ereduak eta migrazioak aztertzea da proiektuaren helburu nagusia.

"Garrantzitsua da marrazoen kokapenaren eta denboraldiaren lehentasunak ulertzea, horrek aukera emango baitu espezie horien arrantza hilkortasuna murrizteko kudeaketa neurriak garatzeko", zehaztu du Maite Erauskin-Extramiana AZTIko ikertzaile eta arrantza kudeaketan adituak.

Azterketa hori egiteko, AZTIko ikertzaileek hainbat teknika erabiltzen dituzte, hala nola ohiko markak (identifikatzeko plastiko zatiak) eta satelite marka sofistikatuak, denbora tarte jakin baten ondoren sateliteetara datuak bildu eta igortzen dituztenak. Gaur egun, 14 tintoleta monitorizatzen ari dira, zazpina eme eta ar, marka konbentzionalak erabiliz. Gainera, horietako bostek satelite marka aurreratuenak dituzte.

Alde horretatik, AZTIk nabarmendu du funtsezkoa dela arrantza sektoreko profesionalen eta aisialdiko arrantzaleen lankidetza marka konbentzionalak berreskuratzean eta marrazo markatuak ikusi direla jakinaraztean. Izan ere, programa martxan dagoen egun gutxitan, zentro teknologikoko langileek dagoeneko jaso dituzte marrazo markatuak ikusi izanaren jakinarazpenak.

2024ko otsailetik abuztura bitartean, AZTIko taldeak satelite markei buruzko informazioa berreskuratzea espero da, marrazo horien mugimenduei eta portaerari buruzko datu erabakigarriekin. Horrek, era berean, marrazo urdinaren eta mako marrazoaren behin behineko arrantzaren eragina murrizteko berariazko kudeaketa neurriak garatzea ahalbidetuko du.

"Funtsezkoa da nabarmentzea marrazoak kontu handiz markatzen direla, haien ongizatea eta biziraupena bermatzeko eta datu zientifiko baliotsuak lortzeko, hala nola jatorria, helmuga eta migrazio ibilbidea", gaineratu du AZTIko adituak.

POPULAZIOA MURRIZTU

Bestalde, AZTIren arabera, ozeanoetako marrazo populazioak murrizteak gero eta kezka handiagoa sortzen du, arrantzaren zaurgarritasuna eta gehiegizko ustiapena direla eta. Beste itsas harrapari batzuentzat babes neurriak ezarri diren arren, marrazoek ez dute arreta maila bera izan, eta, ondorioz, haien populazioak nabarmen gutxitu eta, kasu batzuetan, marrazo populazio batzuk erabat kolapsatu dira.

Bizkaiko golkoko marrazo urdinen eta mako marrazoen populazioak Atlantikoko Atuna Kontserbatzeko Nazioarteko Batzordeak (ICCAT) araututa daude: lehenengoak harrapaketetarako gehienezko onargarriak ditu ezarrita, eta bigarrenak, egoera txarrean egoteagatik, ontzian atxikitzeko debekua du.

Bizkaiko golkoan, eta bereziki euskal kostaldean, ale gazte ugari dago, eta "interes bereziko eremua" da, beraz. Horrela, marrazoak markatzea funtsezko tresna da ikerketa zientifikorako, espezie mehatxatuak babesteko eta itsas baliabideak modu iraunkorrean kudeatzeko. Itsasoko biodibertsitatea babesten eta etorkizuneko belaunaldiek ozeanoez eta hango faunaz gozatzeko aukera izan dezaten bermatzen laguntzen du.

"Espezie horien presentzia gure itsas ekosistemen osasunaren funtsezko adierazlea da. Orain arte urtebeteko proba pilotua izan den arren, 2024. urtearen amaiera arte behintzat jarraitzea aurreikusten da", nabarmendu du Erauskin-Extramianak.