As queixas á Valedora seguen á alza: 16.562 expedientes en 2024 e o foco en falta de médicos e espera sanitaria

   SANTIAGO DE COMPOSTELA, 7 Nov. (EUROPA PRESS) -

   O informe anual da Valedora do Pobo correspondente a 2024, cuxas liñas desagregou o seu titular, María Dores Fernández Galiño, após a súa entrega este xoves ao xefe do Lexislativo, Miguel Santalices, reflicte que a cidadanía confía na institución, e que as queixas seguen, en cada exercicio, á alza.

    En síntese, o documento constata unha alza de queixas nun ano no que o número de expedientes situouse en 16.562 --un 0,88% máis que os 16.417 de 2023-- e, do total de asuntos abordados (4.155, cifra histórica na institución), curmá de novo sanidade como área que máis preocupa aos galegos.

   Do total de queixas, 12.570 procederon de campañas colectivas. Só a mobilización do Carballiño pola sanidade pública achegou 8.541 reclamacións, o que explica que este municipio encabece tanto o volume absoluto como a taxa relativa.

    Tamén destacan Sada --pola modificación da liña Sada-Mera-A Coruña (950) e pola xestión do comedor e do servizo de madrugadores no CEIP Pedro Barrié (177--, Tordoia (338 por profesorado de apoio no CPI Pecalama), Carral (171 pola escolarización e reforzo do profesorado no CEIP Vicente Otero Valcárcel) e Santiago de Compostela (conxunto de campañas de transporte, con 720 asinantes).

    Co foco xa nos asuntos --que alcanzan a cifra máis alta da historia da institución (4.155)--, o 26,4% dos mesmos están vinculados con sanidade. As queixas abordan as esperas sanitarias (a institución resalta que se "solucionan" gran parte das cuestións após a súa actuación ante a Consellería) e a falta de médicos de familia e de pediatras.

INCENTIVOS E TELEMEDICINA, ENTRE OUTRAS PROPOSTAS

   O informe propón tamén algunhas "medidas" que, a xuízo da institución, poderíanse valorar, como "axustar" as prazas universitarias de formación e as prazas vía MIR nos centros de saúde coas "necesidades reais de persoal cualificado da administración sanitaria".

    Tamén informar "as virtudes da especialidade de medicamento familiar a nivel das universidades co obxecto de facer esta especialidade médica máis atractiva para os estudantes de Medicamento" e reforzar especialmente a formación continuada en Atención Primaria.

   Asimismpo, expón a posibilidade de desenvolver un programa de incentivos entre os facultativos que permita cubrir as prazas desertas de difícil cobertura. Aproveitar as tecnoloxías e apostar pola telemedicina tamén está entre as súas recomendacións.

    Outra das casuísticas que motivan a investigación da Valedora ante a administración sanitaria é a demora na atención sanitaria daqueles pacientes que rexeitan a derivación do seu caso a unha entidade concertada ou o dereito de acceso á historia clínica.

INCLUSIÓN SOCIAL, DEPENDENCIA E COCIENTES DE EDUCACIÓN

    Séguelle Inclusión Social (con 530 asuntos desta área, un 12,87%); Educación (con 299, un 7,2%), corporacións locais e servizos municipais (con 294, un 7,08%) e emprego público (con 292, un 7,03%).

    Na rolda de prensa, a valedora incidiu nas queixas ligadas á atención á dependencia e á discapacidade, co foco na necesidade de axilizar o acceso a esa atención, un dos principais motivos de reclamación.

    Tamén puxo o foco nun motivo de queixa reflectido en anteriores informes en relación á situación das residencias: a necesidade de que "calquera restrición de liberdade debe ser excepcional e contar con autorización ou control xudicial".

    E en educación, á marxe dos casos de acoso escolar, unha gran parte de queixas chegan motivadas polo incumprimento de cocientes, ou deficiencias no ensino dixital, entre outras cuestións.

DISTRIBUCIÓN POR ADMINISTRACIÓNS

    Do total de asuntos, a maioría (un 65%) afectan á Xunta --sobre todo aos departamentos de Sanidade, Política Social e Educación)-- e os 34% restantes, a deputacións e concellos.

    As deputacións da Coruña e Pontevedra recibiron 16 e 14 queixas, respectivamente; mentres que Lugo e Ourense, 6 e 5. Mentres, por concellos, o que foi obxecto de máis queixas é o da Coruña (63), seguido de Santiago de Compostela (62) e Vigo (59).

   Do total de queixas, nun 60% de casos foron presentadas por mulleres e redactadas en galego no 80% dos casos.

   De oficio, a valedora, que reivindicou o obxectivo da institución de situar "sempre no centro os dereitos das persoas, especialmente os das máis vulnerables, buscando non deixar a ninguén atrás", tramitou 47 queixas vinculadas, sobre todo, con inclusión social e medio ambiente.

TRANSPARENCIA

   Na rolda de prensa, a titular da institución, alta comisionada do Parlamento, desvinculou da súa situación en funcións desde hai meses que a presentación do informe anual pospúxose até este mes, e evitou confirmar se desexaría seguir á fronte. Alegou que é unha cuestión que non lle corresponde e que non se abriu o proceso.

    Tamén evitou dar unha opinión "subxectiva" en relación a que o Goberno galego impulse unha modificación lexislativa que retirará o control á Valedora sobre a Comisión de Transparencia e trasladaralla ao Consello Consultivo.

    En todo caso, salientou que a institución que encabeza "ten e segue tendo a competencia e facultade de supervisión das administracións en materia de transparencia. "De feito, temos unha área que se chama Transparencia e tramita máis de cen queixas cidadás", resolveu.