Conde-Pumpido sostén que a xustiza sofre "cinco tensións": Tempo, complexidade, confianza, acceso e lexitimidade

   LUGO, 3 Jun. (EUROPA PRESS) -

   O presidente do Tribunal Constitucional, Cándido Conde-Pumpido, afirmou que a xustiza sofre actualmente "cinco tensións moi intensas", entre as que enumerou o tempo, a complexidade, a confianza, a accesibilidade e a lexitimidade, mentres que subliñou que a independencia xudicial debe "ser reconocible" por todos os cidadáns.

    Así o remarcou este mércores durante a inauguración das xornadas XIX Xornadas Xurídicas Román García Varela, que se celebran no municipio lucense de Sarria, baixo o título 'A xustiza que temos vs. a xustiza que necesitamos'.

   Neste sentido, o maxistrado preguntouse se o sistema xudicial actual está en condicións de ofrecer unha tutela efectiva en tempo razoable, con plena imparcialidade e independencia e cunha "orientación inequívoca" cara á protección e a tutela dos dereitos fundamentais.

    "A resposta obríganos a recoñecer que houbo avances indubidables, importantes e progresos que se deben recoñecer, pero tamén déficits", recalou Conde-Pumpido.

CINCO TENSIÓNS

    A continuación, o presidente do Tribunal Constitucional remarcou que, na súa opinión, a xustiza sofre actualmente "cinco tensións moi intensas" entre as que nomeou o tempo, a complexidade, a confianza, a accesibilidade e a lexitimidade.

    En referencia ao tempo, asegurou que "unha xustiza tardía, non é xustiza". Neste sentido, indicou que o dereito á tutela xudicial efectiva non garante unha resposta inmediata, pero si esixe que a resposta xudicial chegue dentro dun prazo razoable.

   "O atraso estrutural non é un simple problema de xestión e pódese converter nun problema constitucional, cando pode afectar dunha maneira real ao exercicio dos dereitos", incidiu.

   Como segunda "tensión" fixo referencia á "complexidade", derivado dunha sociedade densa, tecnoloxicamente acelerada e socialmente fragmentada. Así, apuntou que os conflitos que recalan nos tribunais son "cada vez máis complexos".

   Por iso, a xustiza que se necesita "debe estar preparada" para resolver os novos conflitos, pero "sen perder a súa ancoraxe nos principios permanentes".

    É aí onde, segundo Conde-Pumpido, adquire unha "importancia decisiva" a función interpretativa do TC, xa que debe impulsar a aplicación evolutiva da Constitución, fomentando o desenvolvemento dos dereitos fundamentais para adaptalos á realidade social do tempo no que son aplicados.

    Como terceira tensión, situou a "confianza", sobre o que subliñou que a independencia xudicial é un "orzamento irrenunciable" do Estado de Dereito, pero "non só debe existir, senón que debe ser reconocible para a cidadanía".

    "Unha xustiza independente require garantías institucionais, procedementos transparentes, respecto entre os poderes e unha cultura constitucional que preserve aos xuíces de calquera instrumentalización partidista, mediática e corporativa", esgrimiu.

    Neste contexto, puntualizou que a independencia "protexe ao xuíz fronte ao poder", a imparcialidade "protexe á cidadá fronte ao xuíz" e os dous conceptos son "imprescindibles".

   Como cuarta tensión, mencionou a "accesibilidade" para todos os cidadáns. "Para quen carecen de recursos, para quen non comprenden a linguaxe xurídica, para os que están en situación de vulnerabilidade e, entre outros, para os que litigan fronte a unha administración todopoderosa", esgrimiu.

   Finalmente, como quinta tensión, expuxo a "lexitimidade". "Nunha democracia constitucional, os xuíces non reciben a súa lexitimidade do sufraxio, pero si o reciben directamente da Constitución, da lei, da motivación das súas resolucións, da súa imparcialidade e do seu sometemento ao dereito", argumentou.

"A XUSTIZA QUE NECESITAMOS"

   Doutra banda, Conde-Pumpido incidiu en que a xustiza que se necesita "non se pode construír soamente reformando as estruturas", senón que require "fortalecer unha cultura constitucional común".

   Por tanto, na súa opinión, debe de cumprir "cinco condiciones: independencia, eficaz, comprensible, próxima á realidade social e orientada aos dereitos fundamentais".

    Así as cousas, o maxistrado puxo o foco en que a xustiza debe de entender que os dereitos fundamentais "non son obstáculos" na acción do Estado, senón "límites que fan lexítima" a acción do Estado.

   Por iso, a xustiza debe responder a unha sociedade que esixe "máis rapidez, claridade, igualdade, independencia, imparcialidade, sensibilidade constitucional e confianza".

"GAÑAR" A CONFIANZA

   Dita confianza, continuou Conde-Pumpido, "non é fácil de impor" e é "necesario gañarlla", con "resolucións fundadas, con institucións exemplares que respecten o pluralismo interno nos órganos colexiados".

    "Gáñase con respecto ás xurisdicións, co cumprimento leal das sentenzas, con procedementos que non convertan ao dereito nunha carreira de obstáculos e con órganos constitucionais renovados en tempo e forma", esgrimiu.

    "A xustiza que necesitamos non é nin pode ser unha xustiza perfecta, ningún sistema humano o é. É unha xustiza constitucionalmente suficiente. Capaz de protexer os dereitos, limitar os poderes, resolver pacíficamente os conflitos e soster a confianza na Constitución. Porque, en último termo, a calidade dunha democracia mídese tamén pola calidade da nosa xustiza", sentenciou.