Neira Vilas, homenaxeado no Día das Letras Galegas 2027 por ser un "construtor do imaxinario colectivo"

A CORUÑA 8 Jul. (EUROPA PRESS) -

A Real Academia Galega (RAG) celebrou este mércores, no Palacio Municipal de María Pita, o pleno extraordinario no que se procedeu á elección por unanimidade do escritor Xosé Neira Vilas (Gres, Vila de Cruces, 1928-2015) como figura homenaxeada no Día das Letras Galegas do próximo ano.

Foi após a retirada da candidatura de Constantino García González (Oviedo, 1927-Santiago de Compostela, 2008). Ao termo do pleno, o presidente da RAG, Henrique Monteagudo, argumentou que Neira Vilas foi "un auténtico construtor do noso imaxinario colectivo".

"Como escritor foi capaz de construír unha lingua rica, viva e ao mesmo tempo espontánea", engadiu para recalcar que o escritor "foi capaz de combinar talento con esa humanidade entrañable que tiña e que soubo transmitir".

Neira Vilas, autor dunha das obras máis recoñecidas da literatura galega, 'Memorias dun neno labrego', recibiu, entre outros galardóns, a Medalla Castelao, o Pedrón de Honra, o Premio Trasalba, o Premio da Crítica Española (novela en galego) ou o Premio da Crítica Galega (ensaio).

Fillo de campesiños, cursou estudos primarios e aos 16 anos empezou a traballar de contable nun serradoiro local. Creou un grupo de teatro e levou a escena varias obras en lingua galega e realizou os seus primeiros versos e narracións.

DESCUBRIU GALICIA EN BUENOS AIRES

Neira Vilas emigrou a Arxentina en 1949 e estableceuse en Buenos Aires, onde traballaba durante o día e estudaba durante a noite. Alí cursou Comercio, Música e licenciouse en Xornalismo.

O autor profundou no coñecemento de Galicia desde Buenos Aires, penetrándose na historia e a identidade cultural da súa terra de orixe, e publicando os seus primeiros traballos en prensa galega da emigración, rodeado de personalidades como Luís Seoane, Rafael Dieste, Ramón Suárez Picallo, Lorenzo Varela, Eduardo Blanco Amor ou Ramón de Valenzuela.

Asistiu a cursos de lingua, literatura, historia, arte, xeografía e economía de Galicia, e estendeu a súa colaboración xornalística a publicacións de Uruguai e México, adquirindo unha cultura universal á vez que profundaba nas súas raíces galegas.

Xunto a outros mozos emigrantes, fundou as Mocidades Galeguistas en 1953 e o xornal Adiante e representou á mocidade galega ante a Galeuzca Xuvenil refundada en Buenos Aires, designado ademais polo Consello de Galicia para a Secretaría dá Comisión Organizadora do histórico Primeiro Congreso dá Emigración Galega, en 1956.

PUBLICACIÓNS

Ao ano seguinte casou coa escritora Anisia Miranda, con quen fundou a editorial Follas Novas, a través da que reuniron todo o que se publicaba sobre Galicia no mundo.

En 1960 publicou o poemario 'Dende lonxe' e a novela 'Memorias dun neno labrego' en 1961, a obra literaria galega máis reeditada e vendida tanto na súa lingua orixinal como en diversas traducións.

Nese ano trasladouse a Cuba coa súa muller, onde ocupou diversos cargos administrativos e colaborou en diversos xornais e revistas. En 1992 regresou ao seu Gres natal, onde seguiu participando activamente na vida cultural galega até o seu falecemento, en 2015.