Adinekoen ongizatea hobetzeko eredu berritzailea duen lehen zentro soziosanitarioa abiatu dute Aretxabaletan

DONOSTIA 21 (EUROPA PRESS)

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, Gipuzkoako Foru Aldundiak -Adinberri Fundazioaren bidez- eta Aretxabaletako Udalak 'POBA Pertsonen Ongizatea Begirada Anitzetik Aretxabaleta' izeneko proiektu pilotua jarri dute abian Osakidetzaren Aretxabaletako osasun zentroan. Arreta soziosanitarioko eredu berritzailea da, eta, lehen aldiz, osasun, gizarte eta komunitate zerbitzuak espazio fisiko berean eta lan partekatuaren ikuspegitik integratuko ditu.

Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Alberto Martinezek, Gipuzkoako ahaldun nagusi Eider Mendozak eta Aretxabaletako alkate Garikoitz Iturbek asteazken honetan aurkeztu dute proiektua. Bere helburuak hauskortasun egoerei aurrea hartzea, bizi kalitatea hobetzea eta 70 urtetik gorako pertsonen ongizate integrala sustatzea direla azaldu dute, eta EAEko beste udalerri batzuetara zabal daitekeen erreferentzia eredu bihurtzeko asmoz sortu dela.

Aurkezpenean nabarmendu dutenez, POBAk "zaintza sistemaren paradigma aldatuko du", nagusiki erreaktiboa den eredu batetik, beste eredu prebentibo, proaktibo, pertsonalizatu eta koordinatu batera igarotzen baita, non sistema sanitarioak eta sozialak elkarrekin eta modu osagarrian jarduten duten. Pertsonak leku nagusia hartuko du interbentzioan, zerbitzuen hartzaile gisa ez ezik, eskubide eta zainketen subjektu aktibo gisa ere.

Osakidetzak Aretxabaletan bizi diren 70 urtetik gorako 1.272 pertsona identifikatu ditu, eta horietatik %55 inguruk parte hartu dute hasierako balorazioan (729 pertsona), Adinekoei Arreta emateko Planaren bidez, tipologiaren arabera sailkatzeko. Balorazioaren ondoren, Osakidetzak Aretxabaletan une honetan mendekotasuna duten 146 pertsona, 46 ahul eta 505 sendo atzeman ditu.

Aretxabaletako zentro soziosanitario berriak zaintza eredu "erabat integratua" gauzatuko du osasun, gizarte eta komunitate zerbitzuen artean. Integrazioa antolakuntzan zein espazio fisikoan bertan gertatuko da, profesionalen arteko koordinazioa erraztu eta herritarrei arreta goiztiar, hurbil eta eraginkorragoa eskaintzeko.

Izan ere, Osakidetzaren Aretxabaletako osasun zentroa hartzen duen eraikin berean dago kokatuta. Bertan, hiru solairu osasun arlora bideratuta daude esklusiboki, eta azken solairua udaleko gizarte zerbitzuetarako da. Horrela, Osakidetzaren osasun zentro gisa funtzionatzeaz gain, gizarte zerbitzuak ere hartzen ditu arreta integrala eskaintzeko, prebentzioaren ikuspegitik eta pertsona ardatz hartuta.

Proiektuaren berritasun nagusien artean pertsonen balorazio integrala eta bateratua nabarmentzen da, alderdi sanitarioak, funtzionalak, kognitiboak, emozionalak eta sozialak barne hartzen dituena.

Ebaluazio horretatik abiatuta, eta Osakidetzako Adinekoen Arreta Plana eta Gizarte Zerbitzuen arreta plan indibidualizatua erreferentziatzat hartuta, Arreta Soziosanitarioko Plan Indibidualizatu bateratua egiten da, pertsonarekin berarekin adostuta, haren benetako beharretara egokitutako erantzunak emateko.

Era berean, POBAk hauskortasunaren prebentzio aktiboaren aldeko "apustu irmoa" egingo du, erorikoak, polifarmazia edo narriadura kognitiboa edo bakardade kasuak bezalako arriskuak garaiz identifikatzeko, eta autonomia mantentzera eta mendekotasun egoerak atzeratzera bideratutako programa pertsonalizatuak garatzeko.

ZAHARTZEAREN ERRONKAK

Herri erakundeen arduradunen arabera, biztanleriaren zahartze progresiboak eta pandemian ikasitakoak agerian utzi dute "koordinazio soziosanitarioa indartzeko beharra", bikoiztasunak eta asistentzia hutsuneak saihesteko eta baliabide publikoen erabileraren eraginkortasuna hobetzeko.

Bada, Aretxabaletako zentroak arreta goiztiarrean, asistentziaren jarraitutasunean eta inplikatutako eragileen arteko koordinazio eraginkorrean oinarritutako ikuspegiaren bidez erantzungo die erronka horiei, bat-bateko edo larrialdiko egoeretan ere erantzun azkarra eta egokia bermatzeko, deribaziorako protokoloak eta zirkuituak argi zehaztuta.

Lehen fasean, POBA Aretxabaletako 70 urte edo gehiagoko pertsonei zuzenduko zaie, eta arreta berezia eskainiko die hauskortasun egoeran daudenei. Etorkizunean, eredua beste kolektibo batzuetara zabaldu ahal izango da, besteak beste, desgaitasuna duten, autonomia pertsonala murriztua duten edo babesgabetasun egoeran edo gizarte bazterketako egoeran dauden pertsonetara, bai eta komunitatera ere, oro har.

Espero diren emaitzen artean daude, besteak beste, gizarte eta osasun zerbitzuen arteko koordinazio handiagoa, adinekoen kopurua handitzea balorazio multidimentsionalarekin eta plan pertsonalizatuarekin, saihestu daitezkeen instituzionalizazioak murriztea eta, azken batean, herritarren autonomia, bizi kalitatea eta ongizatea nabarmen hobetzea.

Aretxabaletako zentro soziosanitario berria abian jarrita, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aretxabaletako Udalak indartu egin dute zahartzearen egungo eta etorkizuneko erronkei erantzuteko gai izango den zaintza eredu gizatiarrago, hurbilago, eraginkorrago eta jasangarriago baten aldeko konpromisoa.

ESPAZIO INTEGRATU BAKARRA

Euskadiko lehen zentro soziosanitarioa Aretxabaletako osasun zentroa hartzen duen eraikin berean dago kokatua. Uztailean hasi zen jardunean, Gipuzkoako 7.000 biztanleri baino gehiagori zerbitzua emateko.

Osasun Sailak bost milioi euro inguru inbertitu dituen baliabide berria lau solairutan banatuta dago, eta horietatik hiru osasun arlora soilik bideratuta daude, 21 kontsulta-gelarekin, non Familia Medikuntzako eta Erizaintzako zerbitzuez gain, beste batzuk ere dauden, tartean Pediatriako arloa; azken solairua udaleko gizarte zerbitzuetarako da.

Horrela, Osakidetzaren osasun-zentro gisa funtzionatzeaz gain, gizarte zerbitzuak ere hartzen ditu, arreta integrala eskaintzeko, prebentzioaren ikuspegitik eta pertsona ardatz hartuta. Guztira 2.000 metro karratu erabilgarri baino gehiago ditu, asistentziarako gaitasuna nabarmen handitzen dutenak, eta espazioa laukoiztu egin du aurreko instalazioekin alderatuta.