Depresioagatik diagnostikatutakoen kopurua %12 jaitsi da Euskadin

BILBO 13 (EUROPA PRESS)

Osakidetzak 3.434 pertsonari diagnostikatu zien depresioa Euskadin 2025ean, hau da, aurreko urtean baino %12 gutxiago. Kopuruak behera egin duen arren, oraindik ere gizartean eragin handia duen gaixotasuna dela ohartarazi dute Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak, eta horregatik, bat egin dute astearte honetan ospatzen den Depresioaren Aurkako Nazioarteko Egunarekin, eta osasun mentalaren "kalitatezko arreta eskaintzeko eta herritarren beharretara egokitzeko konpromisoa" agertu dute.

Osasun Sailaren eta Osakidetzaren arabera, depresio terminoaren barruan hainbat nahasmendu mental biltzen dira, hala nola depresio handia, distimia (intentsitate txikiagoko nahasmendua, baina sintoma luzeagoekin) eta beste nahasmendu depresibo batzuk.

Oro har, depresioa ohiko buru nahasmendutzat jotzen da, eta biztanleriaren proportzio handi bati eragiten dio: prebalentzia %10 ingurukoa da munduan, nahiz eta gurean datua pixka bat beherago dagoen. Gainera, badago gaixotasun larri bat, nahasmendu bipolarra, zeinetan gaixoek depresio faseak izaten dituzten eta tratamendu espezializatua behar izaten duten.

Osakidetzan, Lehen Mailako Arretaren bidez artatzen dira depresio episodio gehienak (%55 inguru), eta aplikatutako tratamenduari erantzuten ez diotenean, arreta espezializatuaren bidez ere, oro har, osasun mentaleko zentroetan. Zentro horiek Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako osasun mentaleko sareetan integratuta daude, eta, bertan, pazienteek diziplina anitzeko talde baten arreta jasotzen dute; hain zuzen ere, psikiatraz, psikologo klinikoz eta osasun mentaleko erizainez osatutako taldeek artatzen baitituzte. Era berean, kasu larrienak erietxe batera bidera daitezke, ospitalizazioa baloratzeko edo prebenitzeko.

Gaur egun, gaixotasunaren prebalentzia 19.929 pertsonakoa da Euskadin, eta lurraldeka, 2.288 kasu daude Araban, 10.005 Bizkaian eta 6.622 Gipuzkoan. Kasuen %65 emakumeak dira, batez ere 46 eta 75 urte bitartekoak. Diagnostikatutako kasuei dagokienez, 2025ean, 3.434 kasu berri antzeman ziren EAEn (391 Araban, 2.035 Bizkaian eta 1.004 Gipuzkoan); 2024an, berriz, 3.898 izan ziren. Kasu berrien %60 baino gehiago emakumeenak izan ziren, nagusiki 46 eta 75 urte bitartekoenak.

1.600 PROFESIONAL

Kasu horiei guztiei behar bezala heltzeko, Osakidetzako osasun mentaleko sarean 1.600 profesionalek egiten dute lan -bostetik bat psikiatriako espezialistak-. Horrela, Euskadi arreta psikiatrikoaren buruan dago Espainiako Estatuan, 15 psikiatra baitaude 100.000 biztanleko; Estatuko batez bestekoa 9,27 psikiatrakoa da.

Berez, Euskadiko Osasun Mentaleko Sareak 500.000 kontsulta baino gehiago artatzen ditu urtero (120.000 paziente inguru), depresio diagnostikoa dutenak ez ezik, beste patologia batzuk dituztenak ere, hala nola antsietate nahasmendu larriak, nahasmendu psikotikoak, eskizofrenia, nahasmendu bipolarra eta adikzioak, hala helduen nola haurren eta nerabeen artean.

Gainera, laster abiatuko den proiektu pilotu baten bidez aurreikusita dago osasun psikologia orokorreko profesionalak Lehen Mailako Arretako sarean sartzea, ongizate emozionala sustatzen lan egin dezaten.

Neurri berri hori ezartzeaz gain, Osakidetzan praktika berritzaileak garatzen ari dira, besteak beste, MasterMind proiektua. Egitasmoaren helburua esku hartze psikologiko kognitibo-konduktualak online ezartzea da, depresioa osasun mentaleko sareekin elkarlanean tratatzeko. Esku hartze horiek Lehen Mailako Arretatik bertatik kudeatzen dira, osasun mentaleko zerbitzuekin lankidetzan, osasun mentalerako arretaren irisgarritasuna, eraginkortasuna hobetu nahi baita.

LAGUNTZA BILATU

Depresioaren Aurkako Nazioarteko Eguna dela eta, Osakidetzak sintomak antzematearen garrantzia nabarmendu du, baita laguntza eskatzearena ere, sintomak desagertzen ez direnean, osasun zentroko erreferentziazko osasun profesionalarekin kontsultatuta.

Koldo Berganzo Osakidetzako Asistentzia Sanitarioko zuzendariaren hitzetan, "funtsezkoa dugu den-denok ulertzea osasun mentalak duen garrantzia eta horrek gure bizitzetan duen eragina. Depresioa trata daiteke, eta laguntza bilatzea bada urrats garrantzitsua. Osakidetzan konpromisoa hartu dugu behar dutenei behar duten laguntza emateko".

Horrez gain, Osakidetzak gogorarazi du gaixotasunaren konplikazio larrienetako bat suizidio saiakerak direla, eta horregatik dela garrantzitsua alarma seinaleak identifikatzen jakitea: herio edo suizidio ideiak izatea edo adieraztea, hitz egitean jokabide oldarkorra edo fisikoa agertzea, autoabandonu handia, muturreko isolamendua, bat-bateko zailtasunak edo sintomatologia izatea, edo intentsitate handikoak.

Halakoetan, Osakidetzaren gomendioa da, lehenik eta behin, ohiko terapeutarekin harremanetan jartzen saiatzea, edo, larrialdia bada, 112 telefono zenbakira deitzea edo gertuen dagoen larrialdi zerbitzura joatea.

Azkenik, Osakidetzak ziurtatu du kasu batzuetan prebenitu daitekeela depresio handiagoa agertzea, sintoma arin edo arrisku-faktore batzuk dituztenen artean, besteak beste, terapia psikologiko espezifikoak baliatzea edo jarduera fisikoa egitea, sozialki aktibo mantentzea, ikaskuntza jardueretan parte hartzea, atseden hartzea, edo, ahal den neurrian, alkoholaren eta beste substantzia adiktibo batzuen kontsumoa murriztea.