BILBO 13 (EUROPA PRESS)
Eusko Legebiltzarrean izapidetzen ari den Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) Turismo Legearen aurreproiektuari ekarpenak egiteko epea ostegunean amaituko da, urtarrilaren 15ean, eta Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (UEMA) hainbat ekarpen aurkeztu ditu, kontsulta publikorako epea amaitu aurretik, arau berrian hizkuntza ikuspegia txertatzeko eskatuz.
UEMAren iritziz, "Turismo Legeak leihoa zabaltzen du turismo eredu jasangarriago bat garatzeko, baina horretarako ezinbestekoa da hizkuntza ikuspegia modu esplizituan txertatzea, bereziki udalerri euskaldunetan eta euskararen arnasguneetan".
Gaur egun 120 udalerri biltzen ditu UEMAk; horietatik 97 Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan daude, eta guztira 355.000 biztanleko lurraldea osatzen dute. Udalerri horiek "funtsezkoak" dira euskararen biziberritze prozesuan, baina azken hamarkadetako datu soziolinguistikoek erakutsi dute egoera "apaltzen" ari dela hainbat faktore eta aldagairen ondorioz. Horien artean dago turismoaren eragina ere.
UEMAk Eusko Legebiltzarrari aurkeztutako ekarpenetan nabarmendu duenez, "turismo politikak ez dira neutralak hizkuntzaren ikuspegitik". "Hizkuntza aldagaia kontuan hartzen ez duten politika publikoek, nahita edo nahi gabe, euskararen normalizazioa kaltetzen dute, eta hori bereziki larria da udalerri euskaldunetan eta arnasguneetan", gaineratu du.
UEMAk gogorarazi duenez, turismoak aldi baterako biztanleria igoera handiak eragiten ditu, askotan euskararen ezagutza eta erabilera apala duten bisitariekin, eta horrek "eragin zuzena" du zerbitzuen sektorean, batez ere ostalaritzan eta merkataritzan, eta "hizkuntza ohiturak eta paisaia erdalduntzeko joera sumatzen da askotan, euskara alde batera utzita".
Gainera, UEMAren arabera, euskararen garrantzia nabarmentzeko ahaleginik ezean, tokiko biztanleen pertzepzioan ere eragin dezake, "euskara bertako hizkuntza gisa ikusi beharrean bisitariak erakartzeko oztopo izan daitekeela pentsa dezakeelako hainbatek".
BOST PROPOSAMEN
Testuinguru horretan, UEMAk bost proposamen nagusi egin dizkio Turismo Legearen aurreproiektuari. Lehenik, turismo politiken diseinuan eta aplikazioan hizkuntza irizpidea txertatzea eskatu du, euskararen erabilera babesteko eta indartzeko. Bigarrenik, eskatu du legeak berariaz aitor dezala udalerri euskaldunen eta arnasguneen berezitasuna, eta horietan neurri zehatzak hartzeko aukera eman dezala, turismo jarduerak hizkuntza zaintzearekin bateragarriak izan daitezen.
Hirugarren proposamena da legez arautzea Eragin Linguistikoaren Ebaluazioa egiteko beharra, turismo azpiegitura, plan edo jarduera estrategikoei, bereziki udalerri euskaldunetan. Laugarrenik, turismo sektorean euskararen presentzia bermatzeko neurriak jasotzea eskatu du UEMAk, besteak beste, euskarazko informazio turistikoa ofizialtasun osoz eskaintzea, edota turismo alorreko langileen euskarazko arreta sustatzeko prestakuntza eta pizgarriak bultzatzea.
Azkenik, turismo jasangarriaren kontzeptuan hizkuntza jasangarritasuna txertatzeko beharra adierazi du UEMAk, tokiko hizkuntza eta kultura funtsezko baliotzat hartuta. "Euskarak eta euskal kulturak ez dute turismoaren kaltetan egon behar; aitzitik, turismo eredu arduratsu baten oinarrietako bat izan daitezke", nabarmendu du UEMAk ekarpenetan.
Mankomunitatearen iritziz, EAEko Turismo Legeak "norabidea aldatzeko aukera" zabaltzen du, "turismoaren eta hizkuntza politiken arteko talkak saihesteko eta, aldi berean, euskara bermatuko duen eredua sustatzeko". Horregatik, "aukera hau ez galtzea funtsezkoa da" UEMArentzat.