Joaquin Gorrochategui hizkuntzalariak jasoko du 2023ko Euskadi Ikerkuntza Saria

BILBO, 21 (EUROPA PRESS)

Joaquin Gorrochategui hizkuntzalari eibartarrak jasoko du 2023ko Euskadi Ikerkuntza Saria, epaimahaiak aho batez hala erabakita. Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Ikasketa Klasikoen Saileko katedraduna da Gorrochategui, Hizkuntzalaritza Indoeuroparraren arloan.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Salak jakinarazi duenez, Gizarte Zientzien eta Humanitateen arloan entzute handiko lau ikerlarik osatu dute epaimahaia, eta aho batez onartu dute sariaren 28. edizio honetan Gorrochategui irakaslearen aldeko ebazpena, goiza horretarako elkartuta eman ondoren.

Ebazpena izan bezain laster, Jokin Bildarratz Eusko Jaurlaritzako jarduneko Hezkuntza sailburuak sarituari berari eman dio erabakiaren berri, telefono bidezko solasaldian.

Hezkuntza Sailak urtero deitzen du Euskadi Ikerkuntza Saria. Urte bakoitietan, hau da, 2023ko deialdiaren kasuan, Gizarte Zientzien eta Humanitateen arloko profesionalen lana aitortzen du sariak; urte bikoitietan, berriz, Zientzia eta Teknologia modalitatean egiten da deialdia.

Euskadi Ikerkuntza Sariak jarduera zientifikoa sustatzea du helburu nagusi, bai eta Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) eta handik kanpoko ikertzaileek eta talde kualifikatuek egiten dituzten ahaleginak sustatzea eta bultzatzea ere, betiere horien lanak oso eragin positiboa badu erkidegoan.

Joaquin Gorrochategui Churruca irakasleak (Eibar, Gipuzkoa, 1953) hizkuntzalaritza historikoaren arloan dihardu, eta bere jarduera Mendebaldeko Europako eta bereziki Iberiar Penintsulako egoera linguistikoaren ikerketan ardaztu du, betiere datu linguistikoak eta historikoak uztartuz.

Filologia Klasikoan doktorea da Salamancako Unibertsitatean (1982), eta onomastika indigenari buruzko doktore tesia egin zuen Akitanian, Koldo Mitxelenak zuzenduta. Ondoren, doktoratu ondoko ikasketak egin zituen Bonnen (Alemania), non hizkuntzalaritza zeltikoan espezializatu zen.

Bere ikerketa karrera atzerriko erakunde akademikoetan hainbat egonaldi eginez jarraitu zuen, hala nola Galesko Unibertsitatean (Aberystwyth), Sorbonako École des Hautes Études ikastegian (bertako irakasle bisitaria izan zen), Erromako Tor Vergata Unibertsitatean edo Bordeleko Institut Ausonius-en.

Gorrochateguik hainbat ikerketa ildo garatu ditu azken hamarkadetan, eta guztiek ezaugarri bera dute, hizkuntzalaritzaren, epigrafiaren eta historiaren arteko diziplinartekotasuna, hain zuzen. Ezaugarri hori, neurri batean, Iberiar Penintsulako erromatarren aurreko hizkuntzei buruzko bere lanak izan duen azterketa eremuak zehazten du, baina baita metodologiak bateratzearen aldeko erabaki kontziente batek ere.

Horrela, euskararen fase zaharrenak aztertu ditu bereziki, Akitaniako hegoaldeko eta Iberiar Penintsulako iparraldeko hondar onomastikoetan dokumentatua, eta hizkuntzaren beste aldi batzuetara zabaldu da (Erdi Aroko onomastika), hala nola Iberiar Penintsulako indoeuropar hizkuntza zaharren azterketara, bereziki zeltiberiarra eta lusitaniarra, eta Antzinaroko elebitasuna eta hizkuntza kontaktura, erromatarren aurreko hizkuntzen arteko kontaktuak barne, baita horien eta latinaren artekoak ere.

INSPIRAZIOA

Epaimahaiak nabarmendu duenez, Gorrochategui irakasleak egindako lana inspirazio izan da Euskadiko ikertzaileen belaunaldi berrientzat, eta eskola zientifiko bat sortu du hainbat hizkuntzaren bilakaera aztertzeko (zeltikoetatik hasi eta eslaviarretara, baita indoeuroparrak ez diren hizkuntzetara ere, euskal hizkuntzaz gain).

Halaber, nabarmentzekoa da Hesperia sareko datu bankuaren zuzendaritzan egin duen lana, hizkuntzei eta epigrafia paleohispanikoei buruzkoa, eta Jakiundeko euskaltzain oso, Euskaltzaindiko euskaltzain urgazle eta Espainiako Errege Akademiako kide izendatu izana eta Ikerbasqueko Patronatuan parte hartu izana.

Azkenik, Joaquin Gorrochategui oso inplikatuta egon da bere azterketa eta ikerketa eremuko gaietan duen ezagutza euskal gizarteari zabaltzeko zereginean, 2022an Irulegiko Eskuaren inskripzioa irakurri eta interpretatzeaz arduratzen den espezialista gisa izan zuen eginkizuna nabarmenduz.

Bere lan zientifiko bikainaz gain, ibilbide akademikoak, ikerkuntzak eta irakaskuntzak erakusten dituzten sendotasuna eta bikaintasuna jo ditu ibilbide horren alderdirik aipagarrientzat epaimahaiak, bai eta ikertzaileen prestakuntzan egindako ekarpena ere, Mitxelena irakasleak sortutako eskolaren prestigioa indartuz, haren ikasle eta jarraitzaile izan baita.

Era berean, garrantzitsutza jo du adituen sareetan eta nazioarteko proiektu askotan eta unibertsitateko ekimen zientifikoetan izan duen parte hartzea. Horrela, epaimahaiak adierazi duenez, Humanitateen esparruan euskal zientzia sistemari egiten dizkion meritu eta ekarpenek euskal komunitate zientifikoaren prestigioa sendotzen dute paleolinguistikaren nazioarteko esparruan.