Osakidetzak ikerketa bat abiatuko du prostatako populazio baheketa egitea baloratzeko

BILBO, 11 (EUROPA PRESS)

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak prebentzioaren eta detekzio goiztiarraren garrantzia gogorarazi dute asteazken honetan ospatzen den Prostatako Minbiziaren Nazioarteko Eguna dela eta, eta jakinarazi du ikerketa bat jarriko duela abian populazio baheketa bat egitea baloratzeko.

Osasun Saileko eta Osakidetzako iturriek jakinarazi dutenez, minbizia goiz detektatzeko hiru programa aktibo daude gaur egun Euskadin, bularrekoa, kolon ondestekoa eta umetoki lepokoa, hain zuzen ere, eta "funtsezkoak" dira biziraupen eta bizi kalitate handiagoa lortzeko.

Prostatako minbizia da gizonezkoen artean eragin handiena duen minbizia, eta Osakidetzak 50 eta 70 urte bitarteko 10.000 gizonezko gonbidatu ditu ekain honetan, haien prostatako antigeno espezifikoaren aztertzen duen ikerketa batean parte hartzeko. Ondorioak jasotakoan, Osakidetzak baloratuko du prostatako populazio baheketa egitea, beste hirurei gehituz.

Izan ere, Osakidetzaren eta Osasun Sailaren arabera, prebentzioa eta detekzio goiztiarra "oso garrantzitsuak" dira, are gehiago minbizia Euskadin heriotza kausa nagusi bihurtu den urte honetan, heriotza guztien %27 izanik. Hala, 150.000 minbizi atzeman zituzten 2024an, gaixoen batez besteko adina 68 urte izanik. Prostatako minbizia gizonezkoen artean nagusi izan zen, eta heriotzen %9,4 eragin zituen.

Euskal osasun sistema aitzindaria da baheketak egiten, eta partaidetza indize handiak ditu detekzio programetan. Horrela, bularreko minbiziaren baheketa 50 eta 69 urte bitarteko emakumeei eta lehen mailako familia aurrekariak dituzten 40 eta 49 urte bitarteko emakumeei zuzenduta dago, eta %79,3ko partaidetza tasa du (optimoa, Europako gomendioen arabera).

2024an, bularreko minbiziaren 715 kasu detektatu zituen, gehienak oso fase goiztiarretan eta pronostiko onarekin. 1995az geroztik, programak 12.663 tumore diagnostikatu ditu, gehienak fase goiztiarretan (% 84 tratamendu kontserbatzailearekin). Horrela, hilkortasuna %16 murrizten eta biziraupenean eragin handia izaten lagundu du. Baheketa adinean diagnostikatutako emakumeen biziraupena bost urtera %92,7koa da.

Kolon ondesteko minbiziaren baheketari dagokionez, %73ko parte hartzearekin, 74 urtera arte luzatu da, eta horrek detekzioa %25 handituko duela uste da. 2009an programa hasi zenetik, 4.519 tumore gaizto detektatu dira, %71 hasierako estadioetan, eta, horri esker, tratamendu ez hain agresiboak eta biziraupen tasa hobeak lortu dira. Detekzio goiztiarrak %30 murriztu dezake kolon ondesteko minbiziagatiko hilkortasuna.

UMETOKI LEPOKO MINBIZIA

Orobat, umetoki lepoko minbiziaren baheketa 25 eta 65 urte bitarteko emakumeei zuzenduta dago, eta azterketa sakonagoa eta luzeagoa behar du. Hala ere, gaur egun, tumorea diagnostikatzen zaien emakume parte hartzaileen hilkortasuna %3ra murriztea lortu du.

Baheketa horren bidez detektatzen diren tumoreen %70 hasierako estadioetan izaten dira, eta horrek nabarmen handitzen du biziraupena. Giza papilomaren birusaren txertoak %92tik gorako estalduratasak lortu ditu Euskadin, eta minbizi mota hori prebenitzeko funtsezko beste tresna bat da.

Bestalde, Biobizkaia Osasun Sailaren eta Osakidetzaren Osasun Ikerketarako Institutuak 'Lucia' izeneko Europako proiektu aitzindari batean parte hartzen du, biriketako minbiziaren baheketa goiztiarreko eredu bat aztertzeko.

Euskadiko 1.400 herritar baino gehiago bildu dira diagnostiko goiztiarra errazteko eta arrisku faktoreak identifikatzeko proiektu horretara. Programari esker, osasun ikerketarako institutuak estadio goiztiarrean dauden hiru minbizi diagnostikatu ditu.