Presentan o "primeiro manual serio" ante a "emerxencia sociosanitaria" da submisión química

SANTIAGO DE COMPOSTELA, 17 Abr. (EUROPA PRESS) -

Os profesores Antonio Rial, da Universidade dá Coruña, e Manuel Isorna, da Universidade de Vigo, presentaron o "primeiro manual serio" para ter unha "visión global" sobre o "problemón" da submisión química.

Na sede do colexio de psicólogos de Galicia, Rial advertiu do "descoñecemento" e a "confusión" que existe sobre este asunto, en paralelo a "a dimensión" que ten e por iso a "alarma" que xera.

Todos estes son algúns dos motivos polos que Rial e Isorna traballaron na coordinación desta obra coral na que varios autores abordan este fenómeno desde distintos puntos de vista, co obxectivo de dar información, entre outros, aos encargados de adoptar políticas neste ámbito.

O libro leva por título 'Submisión química e uso de sustancias psicoactivas nas agresións sexuais. Prevención, detección e intervención dun problema multidisciplinar'.

Segundo sinalou Rial, a pesar das "carencias" na cuantificación, calcúlase que no 80% dos casos o alcol é a sustancia consumida, e o é "de forma compartida e consentida".

"É de entender que --por iso-- non se denuncia nin a metade nin a cuarta parte", lamentou, antes de sinalar que o consumo consentido de alcol leva á idea da "vulnerabilidade química", pero tamén á "autoculpabilización", porque non hai consumo "inconsciente".

Co ánimo de "contribuír a pór solución a un problema sociosanitario emerxente e realmente brutal", un "problema silente que están a sufrir miles de vítimas en España ano tras ano e en Galicia tamén", este profesor constatou que "aumentan denúncialas" pero "só denúnciase un 10-20% e segue quedando o 80-90% da casuística".

Por "responsabilidade coas vítimas", que, de acordo cos números que manexan estes profesores, nun 90% son mulleres, Isorna "tivo a idea de facer un curso de verán na Universidade de Vigo e a partir de aí" xurdiu "a oportunidade de convidar os mellores expertos, para que escribisen un capitulo moi claro desde o maior rigor".

De aí este "primeiro manual serio, rigoroso cun enfoque multidisciplinar", que busca "contribuír a dispor dun coñecemento máis serio e rigoroso" sobre esta temática.

A finalidade que perseguen é "ser capaces de achegar claves, pautas e ferramentas para que os profesionais --tamén os psicólogos-- respondan mellor a esta situación de emerxencia sociosanitaria clara".

A idea é tamén que "as vítimas poidan ter unha boa acollida e denunciar", así como lograr "que se fagan as periciais oportunas" para determinar se é, por exemplo, un caso de submisión ou vulnerabilidade.

A maiores, o que se trata é de "ser capaces de pór freo desde o punto de vista preventivo", e "aí entra o elemento educativo".

Rial apostou por situarse "lonxe de ideoloxías" e viu "torpe" o "ancorarse" nun debate sobre se o que aumentan son as denuncias e non os feitos denunciados. "Non se trata de buscar culpables, senón de recoñecer que hai un problema moi grave", incidiu.

Neste sentido, denunciou que "cada vez son máis menores" os involucrados nestas circunstancias, con "condutas graves en grupo". Configura "un reto para todos", remarcou.

POR CAPÍTULO

Pola súa banda, Manuel Isorna ha ir explicando un por un os 11 capítulos do libro, que "aglutina" información até agora "espallada".

O primeiro abórdao desde o enfoque do dereito penal, en referencia á coñecida como lei do 'só si é si', que "non pode con todo isto".

O segundo, desde a óptica do lecer nocturno, lamenta que até agora "case estaba normativizado" que pola noite se dean "rozamentos" ou actitudes ofensivas, porque "ti cho buscaches" e "algo farías".

O terceiro analiza o ámbito das redes sociais deste fenómeno mundial, que empezou a examinarse por mor dun caso famoso que recolle o capítulo cuarto.

O quinto capítulo penétrase nas sustancias, que han de ter "tres características: que xere amnesia, que faga efecto en poucas doses e que non sexa identificable", como as picadas. Neste punto, este profesor afirmou que a burundanga é "das sustancias que menos aparecen".

A obra aborda os "valores machistas" que concorren nestas situacións, xa que "ten que haber unha cosificación da muller", pero tamén "ten que haber un contexto" e "ten que haber a oportunidade".

En sexto lugar, estuda o perfil de agresores e vítimas, e chama a atención sobre que os primeiros non teñen por que ser descoñecidos para os segundos.

Tamén avisa de "o difícil que é para o persoal de urxencias detectar o que está a pasar", xa que as vítimas "chegan aparvadas" e "vanas deixando de lado" cando "esas horas son moitas veces determinantes para saber se hai droga ou non en sangue".

E é que o libro tamén está feito co ánimo de "sensibilizar aos profesionais da importancia de tomar mostras con rapidez".

Un sétimo capítulo escríbeno dous gardas civís "que expoñen como recoller as mostras ou evidencias de que esta vítima sufriu submisión química".

No oitavo, un catedrático de medicamento legal examina sentenzas de violacións grupales e o peso que nelas teñen factores como a pornografía. Son, alerta, "algo exponencial" e un "fenómeno que vén para quedar".

No noveno, dous médicos de urxencias explican como abordan estes casos e no décimo analízase o papel do laboratorio, sobre a recollida de mostras e "falsos positivos e falsos negativos, ás veces por mestura de drogas ou por unha cuestión hormonal".

O último capítulo, o 11, é no que un forense expón como traballar coa vítima en relación a cuestións como "o perigo de revictimizar ás persoas".

"ESTAMOS A TEMPO"

Na presentación, a decana do colexio oficial de psicólogos de Galicia, Rosa Álvarez, considerou que "se está a tempo" de traballar na prevención, con medidas como a incorporación de psicólogos a centros escolares, e urxiu a facelo ante "un problemón que vai en ascenso".

"Os profesionais temos que centrarnos e apostar por atallar estes problemas e tamén desde o institucional", dixo. Neste sentido, opinou que este libro "vai ser moi útil á sociedade" e "non se pode desviar a mirada".